Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Miniatuur-portret in waterverf, voorstellende eene 968. bejaarde Friezin met oorijzer, dat bedekt wordt door eene lang en slap afhangende muts. Omstreeks 1810 geschilderd door den Fries Willem Bartel van der Kooi (1768—1837),

Zie afb.

Het groote verschil, in luttele jaren, tusschen deze lange mutsen de voorafgaande duitsche muts is het gevolg der verdringing van het „stijve"

door het „slappe stelsel". De muts is aanvankelijk dezelfde gebleven,

doch ontdaan van den koperen hoepel en zóóver naar achteren getrokken dat de breede rand op het voorhoofd kwam te liggen. l)e rest liet men in slippen tot op de borst neerhangen. Deze verandering kan blijkens het bij no. 90(5 aangeteekende eerst omstreeks het jaar 1800 zijn ingetreden. Tegelijkertijd, b.v. op een portret van 1802 door v. d.

Kooi (Fr. Mus.), komt reeds een heel wat kortere slappe muts voor, behalve door eenige wijdere plooiing niet t<; onderscheiden van die welke op portretten van 1830 wordt aangetroffen.

Prof. Gallée geeft in zijn „Het boeren/mis in Nederland enz. ', pl. XXXIII, nos. 1—3, drie Friezinnen met de lange en de kortere muts als 18e eeuwsci.e portretten. Dit moet wel zijn : 1800 —1840.

Friezin in werkdracht, met onbedekt oorijzer. Detail 969. uit eene schilderij, gemerkt IV. de Haan i8j2. Zie afb.

Pastel-portret voorstellende Kniertje van der Plaats, 970. oud 53 j., echtgenoote van den heer H. Meursinge. Het hoofd bedekt met oorijzer en slap afhangende, nauwelijks tot den schouder reikende muts. In i8j8 geteekend door Albertus Ekkelboom. Zie afb.

Het voorhoofd versierd met een met diamanten bezette „veer" of „naald", een sieraad dat bij begin der 19e eeuw schijnt op te komen en nog heden in zwang is. De Zaandammers hebben iets dergelijks,

terwijl de Hindelooper vrouwen (die echter geen oorijzer droegen) het voorhoofd versierden met een smalle, bewerkte reep goud. (no. 59). De tegenwoordige muts is nog korter en steekt in stijve plooien uit, ter hoogte van den onderkant van het oorijzer.

Sluiten