Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

burgerlieden, schietgilden, dokterscorporaties en dergelijken bestellen groepafbeeldingen; de met zich zelf ingenomen patriciër wil, zooals het vers luidt, „zich zelf zienzijn familie laat hij conterfeiten liefst in de pronkvolle omgeving, die van des lastgevers weelde getuigt. Zoo wordt de afbeelding der werkelijkheid, zoowel het landschapschilderen, het portretteeren als het maken van het stilleven bevorderd; en Rembrandt

met zijn eigenaardige, soms naieve, soms diepdoordachte weergave van religieuse onderwerpen, neemt vrijwel ook op dit gebied een eenige positie in.

Zooals treffend gezegd werd, het Hollandsche volk verlangde van zijn kunstenaars, dat zij het beeld van hun leven weergaven en de Hollandsche kunstenaars, zich zoowel voor den fout der overnauwkeurigheid als voor het euvel van poëzielooze copie hoedende, hebben zich op schitterende wijze van hun taak gekweten.

Rembrandt behoort „voll und ganz" tot deze richting van natuurlijkheid en werkelijkheidszin; maar hij is er het hoofd van door de geniale

gaaf, als een helderziende in zijn onderwerp door te dringen om het bij alle natuurgetrouwheid af te beelden, niet slechts zooals het schijnt, maar ook den indruk verspreidende, die het origineel maakt. Nimmer transigeert Rembrandt; wat leelijk is, blijft bij hem leelijk werken; maar ook, wat schoon en vol poëzie is, behoudt zijn schoonheid en zijn dichterlijkheid in volle mate. En om dat te kunnen doen, moet men zelf een poëtische ziel bezitten. Zijn heerlijk land, zijn grootsche tijdgenooten, hij heeft ze naar waarheid op doek, en in koper weergegeven.

Rembrandt's land, dat is het land van het vergezicht, van grijze hemels, die de uitgestrekte landouwen met zilveren tinten kleuren, tot de zon doorbreekt en gouden licht glijdt over de aarde, het licht, dat

Sluiten