Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

menten zoo te co-ordineeren en te organiseeren, dat daardoor het

materieel proces geleid wordt tot het leven. Het levensbeginsel

heeft de potentie het materieel-mechanische te bezigen voor eisen doel.') ee

B\j alle verscheidenheid van vormen, die het aanneemt in de theorien der verschillende geleerden, heeft het in verband met de ontwikkeling der wetenschap in haar geheel, toch dit bijzondere, waardoor het eenigszins schijnt af te wijken van het oude, dat het zich op het experiment beroept. Het wil niet steunen op een metaphysische interpretatie, maar zich baseeren op de feiten2.) Dat het bovendien ook hierin van het oude zou verschillen, dat het op zekere hoogte met het mechanisme een compromis aangaat, ^ moet echter als onjuist afgewezen. Ook in de wijsbegeerte van Leibniz heeft het mechanisme zijn plaats.4) Met het flnalisme hing btf hem reeds het mechanisme samen.

In dit opzicht verschillen de neo-vitalisten dus niet van hun voorgangers.

Een der meest bekende neo-vitalisten is Reinke. Zijne overeenstemming met Leibniz is in deze treffend.

Evenals Leibniz beschouwt ook Reinke de natuur als een systeem van krachten 5). Hij huldigt een zuiver dynamische beschouwing. Ook

*) I. 1. p. 182. Le théorie actuelle qui se présente comme 1'héritière naturelle des doctrines de la specificité de la vie rallie encore un assez grand nombre de savants et la majorité des philosophes.

®) 1. 1. p. 186. Ce néo-vitalisme a encore une trés grande importance paree qu il s'appuie au moins en apparence sur des faits et non sur 1'interprétation métaphysique. II se recommande de la méthode expérimentale et non de la dialectique.

®) 1. 1. p. 187. Le premier grand trait du vitalisme actuel c'estdoncde n' étre pas un vitalisme intégral, mais d'admettre avec le mécanisme certaines compromissions.

4) Oeuvres de Leibniz, a. w. p. 627-629. Lettre sur la question si 1' essence du corps consiste dans 1'éten-

d u e. Car quoique je sois persuadé que tout se fait mécaniquement dans la nature corporelle, je ne laisse pas de croire aussi que les principes mémes de la mécanique, c'est è dire les premières lois du mouvement, ont une origine plus sublime que celle que les pures mathématiques peuvent fournir.

6) Verhandlungen der Gesellschaft deutscher Naturforscher und A r z t e, u. s. w. von Albert Wangerin. Th. I. Leipzig, 1902, S. 100. Über die in den Organismen wirksamen K r a f t e, von J. Reinke. Die Natur ist ftlr uns ein System von Kratten. Die Materie gelangt nur dadurch zu unserer Wahrnehmung, dass Kröfte von ihr ausgehen, die auf unsere Sinne wirken, auch sie löst sich ftlr uns auf

Sluiten