Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

chemische substanties, die als colloïden worden aangeduid.1) Om de veelheid der levensvormen te verklaren doet het een beroep op het chemisch evenwicht.2) Het leven vertegenwoordigt zulk een evenwicht, dat zich wijzigt met en naar het milieu, waarin het zich bevindt. Al naar het milieu, waarin de colloïde zich bevindt, verandert zich haar inwendig zijn en dus ook haar uitwendig verschenen.3)

Het levensgeschieden wordt op deze wijze resultaat van een louter mechanisch proces.

Een aanbeveling heeft dit mechanisme in de goede resultaten die er door verkregen zijn. Dat daarom velen het aanhangen, is niet onwaar schijnlijk te achten. Toch zijn er, die aan het mechanisme deze eere ontzeggen en het beschuldigen van aanwakkering der phantastische neigingen en het stellen van wilde hypothesen.4) Beter schijnt het dit punt buiten beschouwing te laten. Al had het mechanisme nog zooveel dienst bewezen, daarmede is niet aangetoond, dat er in de schepping voor iets anders geen plaats is. Menige hypothese bewees diensten, totdat zij in duisternis onderging door het licht, dat zij zelve verspreid had.

Afgezien van het levensprobleem zelf is de vraag naar de waarde van het neo-vitalisme en het mechanisme allereerst een erkentenisstheoretisch probleem. Van het mechanisme en het finalisme beide geldt, dat niet door de feiten de wetenschap, maar de feiten door de wetenschap gedrongen worden zich naar een bepaalde opvatting te voegen.5) Kant sprak het uit, dat in de algemeene idee der natuur als de som

) Abel Rey, 1. 1. p. 209. La matière vivante rentrerait dans cette catégorie particulière de sustances chimiques que'on appelle les colloïdes, c'est a dire des substances trés complexes formés par la suspension de corpuscules granuleux au sein d'un liquide.

Zie ook Manzoni, 1.1. p. 7.

2) Zie daarover Dr. H. Zwaardemaker, a. a. o. S. 135. 8 3. Das Gleichgewicht.

) Abel Rey, 1.1. p. 213. Les formes diverses sous lesquelles se manifeste la vie seront, par suite, toutes engendrées mécaniquement par les conditions de 1'équilibre et de 1'assimilation qui n'est qu'un Drocédé d'équilibration.

) Betrachtungen (lber das Wesen der Lebenserscheinungen von Prof R. Neumeister, Jena, 1903. S. 18. Der Mechanismus an sicn nat also mit den P ortschritten der biologischen Wissenschaften nicht das allergeringste zu tun, wohl aber verführt er phantastisch veranlagte Naturen in ihren leidenschaftlichen Drange, alles erklaren zu wollen, leicht zu unberechtigten Hypothesen, u. s. w.

) Heymans. a. w. S. 414. Nicht durch die Tatsachen wurde die Wissenschaft, sondern durch die Wissenschaft wurden die Tatsachen genötigt sich der mechanischen Auffassung zu ftlgen.

Sluiten