Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

XV.

Artikel 171 (vroeger 168) is een der merkwaardigste uit onze grondwet, omdat het eene zoo lange en belangrijke geschiedenis achter zich heeft. Het ware, vooral in deze dagen van hernieuwden strijd, wenschelijk, dat alle Nederlandsche mannen die geschiedenis tot een onderwerp van studie konden maken: eene betere en eerlijker waardeering der toestanden en gebeurtenissen, zoowel op staatkundig als op kerkelijk terrein, zou daarvan ongetwijfeld het gevolg zijn.

Het artikel luidt gansch niet diepzinnig. „De traktementen," zegt het

Zie, het is niet mogelijk veel wijsbegeerte te pas te brengen, wanneer er sprake is van traktementen. Wij werken, slaven, „zwoegen en zweeten" en bidden allen dagelijks om onze traktementen, om ons dagelijksch brood. Doch ook -om niets wordt zoo fel gestreden, als om dat dagelijksch brood, „om het bestaan," om de traktementen.

„De traktementen, pensioenen en andere inkomsten van welken aard ook, thans door de onderscheidene godsdienstige gezindheden of derzelver leeraars genoten wordende, blijven aan dezelve gezindheden verzekerd.

Aan de leeraars, welke tot nog toe uit 's Lands kas geen, of een niet toereikend traktement genieten, kan een traktement toegelegd of het bestaande vermeerderd worden." (*)

De Staat neemt dus eene verplichting op zich tegenover „de onderscheidene godsdienstige gezindheden," die wij kortheidshalve „de Kerk" noemen. Tusschen Staat en Kerk bestaat derhalve een band.

Zij, die over scheiding van Kerk en Staat spreken, bedoelen met die scheiding niets anders dan de schrapping van dit artikel.

Hoe is de band ontstaan? Worden met „de onderscheidene gezindheden" alle gezindheden bedoeld?

(') In 1885 stond op de begrooting:

De Prot. gezindheden f 1,393,696,29'

De Roomsch-Katholieken 564,885,29

De Oud-Roomschen 11,900,—

De Israëlieten 12,775,—

Pensioenen en toelagen 313,427,—

Totaal. . .ƒ2,296,683,585 Voor 1888 is het budget bijna gelijkluidend in hoofdsom: wij hebben de verschillende posten niet bij de hand.

Sluiten