Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Evenals in alle eeuwen is het ook thans nog de middelmaat, die de straat vult. En evenals altijd drijft de ijdelheid menig kind van aanleg in verkeerde richting. Bij honderden loopen ze rond, de arme heeren met een rond hoedje en een wit hartje, die gelukkig zouden geworden zijn als slotenmakers, schrijnwerkers, steenhouwers, koffiebranders.

We zeiden, dat er e e n i g e b e w e g i n g is in de geesten. Een bewijs van die beweging is het heuglijke feit, dat allerwege ten plattenlande ambachtsscholen gewenscht worden.

Die stichting zal wel op een berg van moeielijkheden stuiten, maar, als men ze ernstig wil, komen die scholen tot stand.

Het eerste bezwaar is, dat zij, die iets kunnen en willen besteden aan de opleiding hunner kinderen, deze niet voor een ambacht, maar voor een ambt bestemmen. De leerlingen komen niet van boven af, maar van onderen op. Het dadelijke gevolg is gebrek aan de noodige geldmiddelen, de behoefte aan subsidie van Rijk of Provincie.

Waar het subsidie verschijnt, is de v r ij h e i d verloren: daar begint het geschrijf, de bureaucratie, de statistiekerij: de leider der school moet een kantoorheer wezen, die rapporteert aan ministers, inspecteurs, schoolopzieners, commissies, commissarissen en allerlei vereenigingen; die wassenneuzige leerplannen, roosters van werkzaamheden, beredeneerde verslagen, krenterige declaraties, allerlei registers, getuigschriften, berichten en lijsten hanteert, kortom een man, wiens hoofd vol is van alles, behalve van de ambachten. Hij schrijft en wrijft in duplo, in triplo, tot in quintuplo toe. Hij heeft weldra'een omvangrijk archief, hij krijgt er een schijntje van bibliotheek en van museum bij, hij is voor het onderwijs verloren, al heeft hij de hoogste jaarwedde; terwijl het gevoel, dat hij nutteloos werk doet, proforma-werk, waar verder niemand dan hoogstens een cijfers-tellende klerk notitie van neemt, hem tot een ontevreden, brommerig,

onaangenaam mensch maakt.

Om echter een subsidie machtig te worden, moet gij uwe school inrichten naar wettel ij ke voorschriften. En die zijn bij ons oolijk. De ambachtsscholen staan in de wet op het middelbaar onderwijs. De „leeraren" moeten „middelbare akten" hebben.

Niet die voor de ambachten, waar het eigenlijk om gaat.

Sluiten