Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ijzeren staaf aan, maar liet ze dadelijk weer los, als men den stroom onderbrak. En daar men al ondervonden had, dat men den stroom kon leiden op zoo groote afstanden als men wilde, was er niet veel geestelijke inspanning meer noodig, of men had de electrische telegraaf. De staaf, het zoogenaamde anker van den e 1 e c t r o-m a g n e e t, kon immers alle mogelijke tikjes geven: men behoefde den stroom slechts te onderbreken en dat anker maar puntjes en streepjes te laten schrijven op een reepje papier, dat men eraan voorbijtrok. In 1837 werd de eerste electrische telegraaf aangelegd van Munchen naar Bogenhausen. 't Was eene proef, die gelukte, maar de aanleg was nogal kostbaarde wereld had aan snelle berichten wel nu en dan behoefte, maar nog niet zoo druk, dat eene telegraaflijn voordeel kon opleveren. Eene geldwinning had men er niet in gezien. Dat begrepen de Amerikanen, bu si nessmen als zij zijn, weer beter: in 1844 legde men de 60 kilometer lange lijn van Washington naar Baltimore. Sedert dat jaar is de wereld letterlijk met telegraafdraden overtrokken. De lijnen over land voldeden al spoedig niet meer aan de behoefte: in 1851 legde men den eersten onderzeese hen kabel van Dover naar Calais. Daarop volgde de verbinding van Europa met Amerika en heden ten dage is het gemakkelijker te zeggen, welke landen niet, dan welke wel aan het groote w e r e 1 d n e t aangesloten zijn. In China waren vijf jaar geleden al 200 telegraafkantoren. Alleen in Mongolië en Thibet vindt men er nog geene. Ons land, het kleine Nederland, had in 1895 een telegraafnet van 5,538 kilometer lengte en 19,878 kilometer draad, 477 rijks-telegraafkantoren en 331 particuliere of aan de spoorwegmaatschappijen toebehoorende; er werden 4,429,771 telegrammen van het publiek en 28,706 diensttelegrammen behandeld door 991 toestellen; er waren 94 telegrammen per 100 inwoners, en in dit opzicht staan we op de vierde plaats onder de volken van Europa: de Engelschen telegrafeeren per 100 inwoners 187 maal, de Zwitsers 132 maal, de Franschen 123 maal. Op den bodem van den Atlantischen Oceaan liggen thans 13 kabels tusschen de oude en de nieuwe wereld. De gezamenlijke telegraaflijnen der wereld hebben eene lengte van 51 maal den omtrek der aarde, de gezamenlijke geleidingen eene van 134 maal dien omtrek. In 1894 werden er 351 millioen telegrammen overgeseind. Het aantal

wordt nog van jaar tot jaar grooter.

Intusschen ontdekte men, dat de electrische stroom de

Sluiten