Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IV.

Ondanks de reuzenschreden, die de kennis op elk ge bied heeft gemaakt, zijn leven en dood den mensch even groote raadsels gebleven, als zij ooit waren. Hierin komen de wijze en de dwaas, de geleerde en de idioot, de rijke en de arme overeen, dat zij willen blijven leven: ze willen b 1 ij v e n in het tranendal, ze willen blijven bij al hunne smarten, al hun leed; ze willen blijven, ondanks de schilderingen van het heerlijke hiernamaals, in weerwil van hun geloof en vertrouwen in het bestaan dier betere wereld. En al zegt het verstand aanhoudend, dat het eene geslacht moet sterven, opdat er plaats zij voor het andere, dat voortplanting des geslachts niet kan bestaan bij voortleving der oude stammen, het baat alles niet; de mensch wil leven. Hij wil gezond zijn en gezond blijven. De geheele menschheid zoekt naar middelen, om dit doel te bereiken, en wie beweert, dat de vrees voor den dood altijd de moeder was van het natuuronderzoek, zegt niets dan de waarheid.

Het natuuronderzoek gaf loon voor de moeite: het schonk genot voor lichaam en geest, het verzachtte leed en nam pijnen weg, maar de boom des levens en de steen der wijzen bleven, waar ze waren. Het geheim van het ontstaan en vergaan voerde het verstand in alle tijdperken, ook in de negentiende eeuw, op dwaalwegen, zoodat de geneeskunde vaak achterlijk scheen in vergelijking met de andere takken der menschelijke kennis en men tegen den dood worstelde met middelen, waarvan men de aanwending en aanneming alleen uit den angst voor het groote onbekende kan verklaren.

In het begin onzer eeuw bloeide het Mesmerisme. Mesmer had verkondigd en millioenen hadden mogelijk geacht, dat de sterren invloed hadden op het menschelijk leven; die macht zou het gevolg zijn van eene soort van magnetisch fluïdum, dat in elk levend wezen aanwezig zou zijn; het fluïdum van den een zou zelfs kunnen werken op dat van den ander; het zou kunnen heelen en genezen. Mesmer streek de zieken op eene door hem bedachte wijze: ze verloren dan soms alle bewustzijn en eigen wil; zoo ontstond een toestand, die de magnetische slaap heette, het somnambulisme, de helderziendheid, de tweede levensvorm der ziel. Er was betrekking tusschen den magnetiseur en den gemagnetiseerde.

Sluiten