is toegevoegd aan uw favorieten.

Drieërlei grootheid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

r

dien gesignaleerd als „het vochtig lijnwaad om liet naakte denkbeeld." Ofschoon ik niet weet, waar Pascal alzoo gesproken heeft, willen wij van dit ware woord uitgaan om zijne grootheid als stylist op te merken en aan te wijzen. Het eischt innige verwantschap tusschen gedachte en stijl, en dat de taal niets anders zijn mag dan het meest doorschijnende kleed. Wie niet zuiver en geregeld gedacht heeft, kan ook niet goed stellen: het natte lijnwaad doet misvormingen maar al te duidelijk uitkomen (75). En hierom kan Pascal zulk een meesterlijken stijl schrijven, omdat hij zoo meesterlijk denkt. Gelijk in onze Gedachte. De verdeeling van drie orden wordt eerst gemaakt; dan worden ze bevolkt: vervolgens wordt in typen de bevolking beschreven, en worden wederom ordelijk alle tegenstanders ontwapend. Met twee vleugelslagen verheft Pascal zich van de stof tot de geestenwereld en van de geestenwereld tot de oneindige liefde, lher liggen drie massieve kubieke blokken, die zich tot den hemel verheffen (76). Maar niet alleen van zijne gedachte is Pascals stijl het zuivere omkleedsel, want die gedachte is bij hem de uitdrukking van zijn gelieele wezen. Demogeot (77) zegt van den stijl van Descartes, dat deze slechts de eigenschappen van zijn onderwerp bezit. Hij richt zich tot het verstand alleen en heeft niet de warmte, die de discussie bezielt en levend maakt. Nu, ook aan zijn onderwerp heeft Pascals stijl groote verplichting; dat veel goeds hem kenmerkt, dat hy veel verkeerds ontwijkt, is te danken aan de zaken, waarmede de geest van dezen auteur zich bezig houdt (78), maar omdat bij hem niet louter ot althans bij voorkeur het verstand gelijk bij Descartes werkzaam is; omdat de dingen door hem voortgebracht hem gansch en al bezielen, ja de gedachte de gelieele mensch zelf is, is zijn stijl (79) eene weerkaatsing van al de eigenschappen zijner ziel: zijne