is toegevoegd aan uw favorieten.

De beste methoden der bestrijding van het moderne ongeloof

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Nemen wij bij deze inwendige redenen tot eene afwerende houding tegenover de goddel'yke openbaring nog de positieve aar4sche neigingen van het hart, den drang naar wereldschgezindheid, waaraan de materialistische loochening vaneen leven na dit leven tegenwoordig uitlokkend tegemoetkomt, of, om het nog snijdender

te zeggen, de macht van het geld, die het geloof veel meer in den weg staat dan alle geschriften van critici en philosofen tezamen, en door welks dienst wij met innerlijke noodzakeheid in den grond afkeerig geraken van alle zedelijk-geestelijke heilswaarheden, en waardoor er grondfouten in het zedelijk oordeel ontstaan, die langs louter logischen weg niet meer te herstellen zijn, zoo hebben wij de inwendigste en algemeenste gronden des ongeloofs aangeduid. Zij liggen ten slotte in het hart en den wil. Al zijn uitwendige invloeden daarbij nog zoo sterk, — in goddelijke en geestelijke dingen dwaalt niemand volkomen onschuldig'

B *

Is dit zoo, dan is de krachtigste methode van bestrijding van het ongeloof in individuen die, welke ik kortheidshalve zou willen noemen, de ethisch-psychologische, of bepaalder de isagogische, die naar binnen leidt en tot eigen hart en geweten voert. Mijne meening is deze :

Allereerst trachte men den betreffenden persoon — evenwel niet inquisitorisch, maar met hartelijke en deemoedige deelneming — tot eene heldere, nuchtere kennis te brengen

van de innerlijke oorzaken van zijn ongeloof en den

invloed er van op zijne eigene zedelijke ontwikkeling. Ga met uwe gedachten terug tot de eerste beginselen van

uwen twijfel. Van welke zijde kwam hij ? en welke zedelijke geneigdheid heerschte in u, waardoor hij een welbereidden akker vond ! Wat gaf ten slotte den doorslag, dat gij hem in u plaats gaaft? Speelde daar volstrekt niets onder van dien trots van het natuurlijke hart, om alleen op zichzelven te willen staan ? Was zijn aanvang en voortgang niet gekocht