Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de familie-relatie in liet oog springt. „Bij beiden hetzelfde verdichten van historische bij zonder heden, dat in de overlevering niet de minste aanleiding heeft, hetzelfde rooven van andere geschriften, om voor denzelfden schrijver door te gaan, hetzelfde in elkander zetten van de meest heterogene stukken — 't is alles tendenz, overleg, berekening, kunst"1). Ik kan mij niet begrijpen dat hier de oogen niet opengaan. Alsof er sprake kan zijn van onechte brieven van Paulus, wanneer er geen echte geweest zijn! Tusschen den auteur en zijne lezers geen schaduw van eenige rechtstreeksche betrekking, maar dan de persoonlijke opmerkingen, de gemoedelijke waarschuwingen, de intieme ontboezemingen? De geschiedenis leert in talrijke voorbeelden dat in een waarlijk groot man voor meer dan ééne beschouwing plaats is, ja dat juist de genialen soms een inwendige samenvatting zijn van contrasten, maar zij zuivert uit hetgeen in haar Westerscli oog tegenstrijdig is in die gloedvolle Oosterlingen; zij doet dit op een wijze, die haar aanspraak zou geven op den naam van „anatomische" school, wanneer die naam, als eenzijdig en daarom onvolledig, geen aanleiding tot misverstand gaf. Zij maakt het Christendom los van Christus en het Paulinisme van Paulus, maar zij is tot dusver het bewijs schuldig gebleven hoe de traditie er toe kwam, de stichting van het Christendom te verbinden aan den kruiseling van Golgotlia en wat aanleiding gaf zulk een omvangrijke litteratuur toe te kennen aan een tentenmaker uit Tarsus. De eerste getuigen van Jezus! Zij waren geen religieus-wetenschappelijke maar religieus-praktische mannen; uit het oogpunt der toenmalige beschaving onbeteekenende persoonlijkheden ; xypx/tpxToi y.x) 'ihiÜTxi heette Hand. IV, 13. Zij waren mannen van de daad, niet van de speculatie; kloeke predikers; enthousiaste missionarissen, die uitsluitend bedacht waren op de stichting en de uitbreiding der gemeente en de eere van hunnen Heer. Aanmerkt de Evangeliën! Zij zijn geen bronnen van het leven van Jezus naar den maatstaf van het liedendaagscli weten-

!) J. Cramer, De Tubingsehe kritiek en hare nawerking, N. Bijdragen op het gebied van Godgeleerdheid en Wijsbegeerte X, 2 , blz. 19.

Sluiten