Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

11

land en volk. Door zijn woord — voor den eenvoudige verstaanbaar en voor den ontwikkelde interessant, voor beiden leerzaam — heeft hij bij neringdoenden en handwerkslieden, bij landbouwers en veldarbeiders belangstelling gewekt voor de zaken des lands en dwong hij allen, medestanders en wederpartijders, zich rekenschap te geven van hun gevoelens en denkbeelden.

Men moet, om zich van het verwonderlijk succes, dat Dr. Kuyper op zijn pers-arbeid had, een juiste voorstelling te vormen, teruggaan tot den tijd, toen in heel ons land, en bepaaldelijk in de dorpen, een paar notabelen schier in alles den toon aangaven, alle zaken van publieken aard beredderden en bedistelden en de bevolking zelve zich buiten alles hield. Vooral bij verkiezingen bleek dit in sterke mate. Een paar invloedrijke mannen van de balie of van den handel in de steden, de grondeigenaars en hun rentmeesters op het platteland wezen de candidaten aan. Van politiek leven, van een strijd om beginselen was zoo goed als niets te bespeuren Trouwens, geen enkel kiezer had den moed zich te verzetten tegen den candidaat van de notabelen, uit vrees dikwerf voor benadeeling in zijn bedrijf. De stembus-actie ging in die dagen dan ook niet over beginselen, maar over 'personen en verliep daardoor geregeld in persoonlijkheden. De Standaard, schoof van meetaf al die persoonlijkheden op zij, streed nooit voor of tegen een persoon dan als drager van een beginsel. Haar Hoofd-redacteur bekommerde zich absoluut niet om de wenschen en de belangen van de eene of andere coterie, van notabelen of grondeigenaars 1 maar hield uitsluitend rekening met wat hij achtte te zijn in het belang van het algemeen. Veilig kan gezegd, dat hij aan de dikwerf tyrannieke heerschappij van de plattelands-despoten, die, voor het meerendeel in de steden wonende, hun bevelen door rentmeesters of notarissen lieten uitvoeren, een eind gemaakt heeft: de bevolking ten plattelande heeft hij daarvan verlost. Het beginsel stelde hij steeds op den voorgrond; de personen moesten daarvoor wijken. En hij verkondigde dat beginsel zóó eenvoudig en toch zóó pikant, dat ieder er naar luisterde, dat ieder het lezen wilde en dat ieder het kon verstaan. Gevolg

Sluiten