Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gedaan heeft — wat door anderen was verzuimd; dat aan hem, dat aan zijn arbeid voor de politieke vorming van het Volk te danken is, dat het socialisme onder de kleine luyden zeiven op Christelijk verzet is gestuit.

Ongetwijfeld stond ook in dit opzicht Groen hooger dan Thorbecke. Wat de eerste had neergelegd in de rijke verscheidenheid zijner geschriften, bevatte kostelijk materiaal voor den opbouw van het volks-leven in christelijken en historischen zin; — het wijsgeerig-vrijzinnig systeem, door Thorbecke aan de Fransche revolutie ontleend, had daarentegen zoo weinig nationaals, paste zöö weinig aan bij het karakter en de behoeften van het Nederlandsche volk, dat nog niemand er in geslaagd is dit systeem populair te maken voor de eenvoudigen in den lande, zoodat dan ook die «eenvoudigen», voor zoover zij niet leefden bij de beginselen van Groen of niet roomsch-katholiek waren, voor de groote meerderheid gewonnen werden voor het socialisme, of beter: voor «het evangelie der ontevredenheid», toen dit in mannen als Mr. Troelstra bekwame en nog meer handige woordvoerders had verkregen.

Dr. Kuyper nu heeft van den rijken schat, dien Groen naliet, een dankbaar en gelukkig gebruik gemaakt. En mede daardoor is hij er in geslaagd in honderden gemeenten van ons vaderland onder de bevolking een gezonde kern van mannen en vrouwen te vormen, die welbewust leven uit een eigen beginsel en daarin door de propaganda van welke partij ook niet meer aan het wankelen gebracht worden, hoe Mr. Troelstra en de zijnen ook pogen hen onder hun roode banier te verzamelen. De Standaard, door hem opgericht, is een onbeduidend blaadje vergeleken met de groote liberale bladen; doch wat den vormenden invloed aangaat, stond dit kleine orgaan hoog boven al die groote bladen. Dertig jaren geleden, toen Dr. Kuyper het Ned. volk nog niet dagelijks door zijn blad had toegesproken, was er schier allerwegen, onder den burgerstand in de groote steden zoowel als onder de landbouwende bevolking in de dorpen, groote onkunde ten aanzien van de publieke /.aken en dientengevolge onverschilligheid voor de belangen van

Sluiten