Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hart, om in de beginselen van de Gereformeerde vaderen, om in het Calvinisme, door Calvijn en a Lasco beiden verkondigd, een steunpunt te zoeken voor zijn denken en leven. Hoe jong, toch had hij ernstig bestudeerd de verschillende systemen van het menschelijk denken, die toen in de kringen der geleerden den toon aangaven. Geen van die stelsels kon zijn naar waarheid zoekend hart bevredigen. Voor de beginselen echter, die de groote reformateurs hadden geleid en die hij nu bij zijn arbeid voor de beantwoording der prijsvraag als uit de eerste hand leerde kennen in oude documenten en handschriften, begon hij allengs warme sympathie te gevoelen. Niet slechts om den hoogen levensernst, dien het Calvinisme op het slagveld met zijn zwaard, op het schavot met het kostelijkst bloed bezegeld heeft; maar ook, omdat het hem al meer bleek, dat het Calvinisme duidelijk en klaar, logisch en consekwent de verhouding aanwijst van den mensch tegenover God, tegenover den medemensch en tegenover de wereld.

De arbeid aan zijn prijsvraag had buitendien nog door bijkomstige omstandigheden een gewijd en geheiligd karakter verkregen. Zijn vaderlijke vriend Prof. Mathijs de Vries had bij hem er op aangedrongen om een prijsvraag te beantwoorden, van wier uitschrijving hij zelfs niet gehoord had. Hij gevoelde zich tot dien arbeid toen wel aangetrokken, maar de groote moeielijkheid was de werken van a Lasco in handen te krijgen. Noch te Leiden, Utrecht en Groningen in de Universiteits-bibliotheken, noch in de groote buitenlandsche boekerijen waren ze te vinden. Totdat eindelijk, geheel tegen zijn verwachting, de vader van Prof. de Vries, toen ter tijd predikant te Haarlem, hem er aan hielp. Hierin zag hij de machtige hand Gods; en in zijn Confidentie, 1873, schreef hij dan ook: „Oordeel zelf. Gij hebt ter toebereiding een instrument noodig. Slechts op één plaats ter wereld schuilt het. Maar niemand, zelfs niet de eigenaar weet, dat het er is, dat hij bet heeft, dat het bestaat; en God brengt u, als tegen uw wil, ter plaatse waar het ontdekt moet worden. Straks is het in uw hand. Zoo dit geen voorzienig bestel mag heeten, wat dan?"

Sluiten