Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uit eigen middelen betaald worden. En dit zegt nog al wat, daar het woord dat Dr. Kuyper bij zijn intree-rede tot de Amsterdamsche gemeente richtte, helaas nog op heel de partij van toepassing is: niet vele edelen, niet vele rijken. De voorbeelden zijn dan ook niet zeldzaam, dat de leden der kiesvereenigingen zich op hun levensbenoodigdheden moeten bezuinigen, teneinde de kosten van een stembusstrijd uit eigen middelen te kunnen betalen.

Onder de tactvolle, voorzichtige, doch desniettemin bezielende leiding van Dr. Kuyper is dat alles allengs zoo geschied. De geestdrift, die hij door de Standaard of op partij-vergaderingen den leiders in de steden en dorpen wist in te storten, werd door de laatsten op anderen overgebracht. En zoo is de huidige, niet zoo talrijke maar krachtige anti-revolutionaire partij ontstaan, die tintelt van leven maar bovenal zich onderscheidt door eenheid in beginsel, in doel en streven.

Verklaarbaar is de groote invloed, dien Dr. Kuyper in de antirevolutionaire partij heeft, daar hij zoo klaar en duidelijk wist te vertolken wat er in het binnenste van duizenden leefde doch niet tot openbaring was gekomen. Intusschen zou men zich vergissen, zoo men waande dat hij zich alleen bepaald heeft tot het vertolken van wat nog niet tot helder bewustzijn was gekomen. Hij heeft toch uit den schat van het Woord nieuwe dingen aangeboden; van de beginselen, door Calvijn en door groote mannen uit de eeuwen voor en na de Reformatie verkondigd, andere beginselen afgeleid. En daardoor zijn door hem voor de Kerk en voor de Maatschappij tal van nieuwe gezichtspunten geopend.

In twee hoogst belangrijke en omvangrijke werken, samen het beste vormende wat zijn verwonderlijk vruchtbare pen heeft voortgebracht, blijkt dit overduidelijk. We bedoelen zijn Encyclopedie der Heilige Godgeleerdheid, in 1894 verschenen in drie groote deelen bij de firma Wormser te Amsterdam; en zijn studie over de Gemeene Gratie, in dit jaar verschenen, eveneens in drie groote deelen, bij de firma Donner te Leiden. Het eerste heeft een meer wetenschappelijk karakter, ziet er althans wetenschappelijk uit, ofschoon het ook voor niet-wetenschappelijken door zijn duidelijken, helderen betoogtrant leesbaar èn te be-

Sluiten