Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eng begrip van wetenschap ging conformeeren. "VS ant dat doende, zou zij hare eere wegwerpen, hare natuur verloochenen en zichzelve doemen tot een wissen ondergang.

Op goede gronden wordt echter onzerzijds de eisch gesteld, dat zulk een beperkt begrip van wetenschap zichzelf herzie. Want wel is de wetenschap ééne, maar deze eenheid is geen eenerleiheid. ze sluit verscheidenheid niet uit. Gelijk er in den éénen kosmos allerlei onderscheid bestaat, van stof en geest, zienlijke en onzienlijke dingen, natuur en geschiedenis, noodzakelijkheid en vrijheid; zoo valt de ééne wetenschap in verschillende bijzondere wetenschappen uiteen, die alle naar gelang van hare speciale objecten, van eene bijzondere ondeistelling uitgaan, eene eigenaardige methode van onderzoek toepassen en eene verschillende mate van zekerheid bezitten. Naarmate die wetenschappen van de stof tot den geest, van de natuur tot de geschiedenis, van de noodzakelijkheid tot de vrijheid, van de zienlijke tot de onzienlijke dingen zich verheffen en dus in belangrijkheid voor den mensch toenemen, speelt de subjectiviteit met haar overtuiging en neiging, met haar wereld- en levensbeschouwing er te grooter rol in. ^ ie aan deze subjectiviteit in de wetenschap het zwijgen wilde opleggen, zou niet alleen de theologie maar zou alle zoogenaamde geesteswetenschappen van de universiteit moeten verwijderen, en zou ten slotte in het gunstigste geval niets dan eene kleine groep van vakken overhouden, wier belang voor den menschelijken geest van zeer ondergeschikte beteekenis ware.

Boeleeren doet daarom de godgeleerdheid om de gunst eener toongevende wetenschap niet. Indien deze haar niet in haie rechten erkent en niet opneemt, gelijk ze is en zich aanbiedt, dan getroost zij zich ook den onwetenschappelijken naam en

Sluiten