Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stelick letten off de herders, ouderlingen ende schoolmeesters hare ampten ooch getrouwelick waernemen, bij de suyverheit der leere verblijven, de ordre bij de kercken aengenomen in alle deelen wel onderhouden ende de stichtinge der kercke, midtsgaders oock der jeucht, na haer vermogen met woorden ende wereken vorderen: opdat zij die ghene, die in het eene ofte andere stuck hares ampts zouden moghen bevonden te worden wat traech te zijn, in tijts ende broederlich vermanen, ende een ygelich met raet ende daet dienen, ten eynde dat alle saecken tot vrede, stichtinge, ende ten besten der kercken ende scholen mochten aengeleyt worden." Dit besluit der Dortsche Synode geldt niet meer geheel voor ons. De verhouding van Kerk en School is eene gansch andere geworden dan zij vroeger was. In de dagen onzer vaderen bestonden er geen kerkelijke scholen, maar het toezicht over de scholen was in den regel aan de kerken opgedragen. Bovendien hadden de kerken het recht zoowel om te bepalen wat op het stuk der relegie moest worden geleerd als om het onderzoek in te stellen naar de bekwaamheid en rechtzinnigheid der onderwijzers. Dit onderzoek had in den regel, in den beginne althans, plaats door de Classis. De school stond in de dagen onzer vaderen dus onder de voogdij der kerk. Onzes inziens ten onrechte. De school behoort als eene zelfstandige instelling zoowel onafhankelijk te zijn van de overheid als van de kerk. Hoogstens kan aan de kerk een toezicht over haar worden gegeven, zooveel de leer aangaat. Rechtstreeks moet dus de kerk zich zoo min mogelijk met de school bemoeien, maar zijdelings wel. De ouders beloven bij den Doop, dat zij hunne kinderen in de leer der kerk zullen onderwijzen of doen en helpen onderwijzen. De kerk heeft niet alleen voor de zaligheid dier kinderen maar ook voor haar eigen bloei er belang bij, dat die belofte wordt vervuld. Daarom moet zij er zooveel mogelijk voor zorgen, dat hare kinderen onderwezen worden in scholen, die staan op het fundament der belijdenis. En de visitatoren zijn verplicht er op te letten, of de ambtsdragers hierin hunne roeping vervullen. (Dr. J. Woltjer. Wat is het doel van Chr. Nat. Schoolonderwijs, blz. 71, 97, 99).

Voorts zijn de visitatoren verplicht toezicht te oefenen op het leven en den dienst in 't algemeen der ambtsdra-

Sluiten