Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

langs welke wegen uit empirie en overlevering door het denken . gezuiverde wetenschap verkregen wordt; daar eerst is de gelegenheid geboden om rekenschap te geven van den vorm, waarin de gewonnen resultaten worden medegedeeld.

Aan de Universiteit ook is de plaats waar de hoogere, de theoretische wetenschap wordt onderwezen, die wetenschap, die volgens Kant dogmatisch moet zijn, omdat zij uit begrippen naar vaststaande beginselen synthetische oordeelen afleidt.

Maar het is natuurlijk onmogelijk de geheele wetenschap op die wijze te behandelen, daartoe is ook de meest volledige Universiteit nog niet in staat. Zij kan hare leerlingen slechts bij wijze van proef aan enkele onderdeelen den weg der wetenschap leeren bewandelen; het overige moet zij aan studie van handboeken en andere werken, en voorts, wanneer eenmaal het methodisch inzicht en de lust tot wetenschappelijk werken is gewekt, aan het volgend leven overlaten.

Wanneer het u waarlijk om wetenschap te doen is, mijne heeren, leert dan eerst de begrippen, die gij op het gebied van uw onderzoek noodig hebt, zoo scherp en zuiver als mogelijk is, opvatten, en tracht daartoe ze te definieeren. Geeft u rekenschap van de wijze waarop de begrippen op het gebied der afzonderlijke wetenschappen gevormd worden, want die wijze van vorming is eene andere op het gebied der theologie, eene andere op dat der philologie, der rechtswetenschap en der natuurwetenschappen.

Gij zult daarbij, vooral in den tegenwoordigen tijd,

Sluiten