Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op groote moeilijkheden stuiten. Het populariseeren der wetenschap, dat in de vorige eeuw zoo sterk gedreven is, heeft ten gevolge dat allerlei wetenschappelijke begrippen gemeen goed der ontwikkelden of beschaafden zijn geworden, maar niet zonder dat zij daarbij veel van hunne scherpte en zuiverheid hebben verloren. Dat half-wetenschappelijk spraakgebruik, hetwelk wij van alle zijden in ons hebben opgenomen, moet eerst gezuiverd worden in ons, vóór wij er met zekerheid meê kunnen werken.

Tracht voorts bij alle deductie of ook inductie u ten volle rekenschap te geven van wat gij doet en vraagt of zij den toets eener gezonde logica kan doorstaan. Onderscheidt zekerheid van waarschijnlijkheid, iets wat vooral voor hen, die de eerste schreden op den weg der wetenschap zetten, dikwijls moeilijk is, omdat we zekerheid liever hebben dan waarschijnlijkheid, en dat liever-willen licht ons oordeel influenceert.

Maar vooral let op de beginselen, waarvan gij uitgaat. Geeft u rekenschap van wat gij onder dien naam verstaat; want het gaat met de woorden als met de mode; men neemt ze over, omdat het gebruik te volgen ons van veel moeite ontslaat. Wie echter in waarheid een wetenschappelijk man wil worden, mag zóó niet handelen. I lij onderzoekt ook zijne beginselen. Maar vergeet niet dat er tegenover de Scylla een Charybdis is. De zucht naar zelfstandigheid verleidt zoo licht tot een revolutionair op-zij-zetten van het overgeleverde. Tusschen gemaklievende behoudzucht en onberaden jacht naar het nieuwe, wordt ons denken maar al te veel

Sluiten