Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wel in de tijdstroomingen opgelost (p. 226 flg); met welkebewering zonderling strijdt wat wij lezen van een zegetocht voor het Protestantisme zoowel in frankrijk als in Oostenrijk op handen (p. 124), gelijk ook de klacht over het onnoodig verbreeden der kloof tusschen Katholieken en. Protestanten (p. 248 flg.).

Dit alles heeft ons nu voor de vraag geplaatst naar de verhouding tusschen Katholicisme en moderne beschaving, een vraag die bij het steeds feller worden der botsingen wel een brandende mag heeten, en welke de 20ste eeuw zal moeten oplossen (p. 358). Toch is de tegenstelling niet volstrekt (p. 303, 357); immers niet de ware behoeften der hedendaagsche menschheid, maar haar verkeerde uiting en valsche bevrediging, het anti-katholieke, anti-christelijke, anti-religieuze in de moderne ideeën brengt het conflict voort. Maar deze richtingen zijn met wezenlijke beschaving, met ware menschelijke behoeften niet minder in strijd dan. met de katholieke kerk, die zich tegen geen wettige levensuiting verzet, allerminst tegen beschaving en vooruitgang. Zij is een conservatieve macht alleen in zooverre het godsdienstige leven iets stabiels heeft; niet minder draagt zij een beginsel van vooruitgang in zich (p. 327 flg.). Zoo legt niet zij der moderne ontwikkeling steenen in den weg; het zijn de afdwalingen der nieuwere richtingen die tegen haar storm loopen. Met het stuk middeneeuwen dat zij nog met zich sleept staat en valt de Kerk niet (p. 380), zij is volkomen berekend in een vruchtbare en zegenrijke verhouding te treden tot de moderne kuituur (p. 338, 343), mits deze zich bezinne en erkenne dat haar wezenlijk belang medebrengt te verwijderen wat zoowel met ware beschaving als met het Katholicisme strijdt (p. 355).

Het is duidelijk uit dit overzicht in welke bijzondere „Aufgaben" de algemeene „Missionspflicht" der Kerk zich splitst (p. 378—433). Wat van de middeneeuwen storend nawerkt en niet tot het wezen der Kerk behoort, late zij los. De rechtmatige behoeften van onzen tijd: innerlijke, individueele, nationale toone de Kerk te begrijpen en te kunnen vervullen. Op elk gebied, vooral in wetenschap-

Sluiten