Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en zelfs tot tien eeuwen later, deze leer heeft uitgesproken, — laat staan dan vastgelegd in een wet voor allen, gelijk de tien geboden zijn.

Zoolang dit bewijs niet geleverd wordt houden wij vast, dat ook in zedelijk opzicht de decaloog tot een zeer eerbiedwaardige hoogte boven de egyptische, phoenicische, babylonische beschaving reikt. En het feit dat Israël in menig ander opzicht bij zijne buren en stamverwanten in menschelijke ontwikkeling eeuwen achter was, kan slechts de bijbelsche overlevering bevestigen, die naar bovennatuurlijke openbaring, naar den Sinai wijst.

Ook de verdere wetgeving in den Pentateuch mag in sommige opzichten nog van minder ontwikkeling getuigen dan de oudere babylonische van Hammoerabi. Terecht heeft Lagrange daaruit het besluit getrokken:

Is het den Hebraeërs niet gelukt, hunne levensgewoonten tot hoogere volmaaktheid te brengen, dan blijkt des te meer, dat zij ook niet geheel alleen dat andere hebben uitgevonden, wat aan Hammoerabi ontgaan is : de eenheid van God en zijne oneindige goedheid. Blijft onze Schriftverklaring strikt geschiedkundig, des te zekerder leidt zij ons tot de erkentenis, dat wij de godsdienstwaarheid aan de Openbaring danken41).

En hetzelfde moet gezegd van de hoogere opvatting van zedelijkheid, die zich uitspreekt in het negende en tiende gebod, in de veroordeeling van de inwendige zondige begeerte.

Het wil ons voorkomen, dat de beteekenis van het bovenstaande ook van ongeloovige zijde tamelijk helder wordt ingezien. Daardoor alleen schijnt ons de gretigheid verklaarbaar, waarmede men van dien kant naar allerlei middelen zoekt om den afstand tusschen de godsdienstige en zedelijke denkbeelden van Israël en van de andere oostersche volken te verkleinen, — hetzij dan door Israël neer te halen, hetzij door Egypte en, in den laatsten tijd vooral, Babyion te verheffen.

Met de eerste bedoeling heeft men vooral nadruk gelegd op het feit, dat in het eerste gebod nog niet uitdrukkelijk Van den Sinai. 5

Sluiten