Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

persoonsnamen met dat woord iii monotheïstischen zin de ééne ware God bedoeld ? Of wel: het goddelijke, de godheid, als iets wat aan de vele „goden" gemeen is ? Of één bepaalde god onder de velen, die den naam Iloe droeg, gelijk andere goden Mardoek, Nergal, Ninib, Baal, Melkart heetten ? Of eindelijk: een of andere, niet nader bepaalde god, aliquis deus ? Het woord komt bovendien, minstens als bestanddeel van persoons- of plaatsnamen, niet enkel in Babyion voor (zelfs in den naam Babel = Bab-El = poort van El), maar bij alle Semieten : Hebraeën, Aramaeën, Phoeniciërs, Arabieren — in Zuid- en Noord-Arabië, — Aethiopiërs. En niet zelden blijft het duister, aan welke van de bovengenoemde beteekenissen te denken is. Eene uitvoerige studie van het onderwerp bracht Lagrange tot de slotsom, dat de godsnaam El gemeengoed van alle semietische talen is, en dat de oude Semieten, vóór den dageraad der geschiedenis, onder dezen naam een gemeenschappelijken god, en vermoedelijk een éénigen God, moeten vereerd hebben 68). Heeft Delitzsch zijne „noordsemietische" namen juist verklaard, dan wijzen zij ongetwijfeld in dezelfde richting. En deze uitslag moet allerminst onwelkom zijn aan de talrijke christelijke godgeleerden, die in de geschiedenis van den godsdienst der heidenen naar sporen van de oorspronkelijke openbaring zoeken. Men begrijpt werkelijk niet, hoe Delitzsch op het denkbeeld komt, dat hij hiermede aan geloovige Bijbelvrienden iets onaangenaams gezegd heeft.

Ook niet daar, waar hij er nadruk op legt, dat de eigennamen, waarin hij sporen van monotheïsme vindt, van rondom 2500 v. Chr. dagteek enen, dat is van minstens duizend jaar vóór Moses. Niets is volmaakter in overeenstemming met den Bijbel. Ook Abraham diende den éénen waren God. En hij kwam uit Oer-Kasdim, in Zuid-Babylonië. Langs dezen weg, door zijn stamvader Abraham, is Israël, ook volgens het Boek der Schepping, van Babyion afhankelijk. Hij bracht het Jahwisme van den Euphraat naar den Jordaanoever, met of zonder den naam van Jahwe. Zal voort-

Sluiten