Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bestaat er een dier, een roos, een driehoek in het algemeen, niet behoorend tot een bepaalde soort van dieren, rozen of driehoeken, of bestaan er alleen bepaalde driehoeken, rozen en dieren ?

Wat is een atoom — heeft ooit eenig sterfelijk wezen een atoom gezien ? — anders dan een hypothese, van welke verschillende bijzondere wetenschappen uitgaan zonder haar nader te onderzoeken? De eerste les, die de twaalfjarige knaap ontvangt in de meetkunde, brengt hem met begrippen in kennis, voor welker bearbeiding twee duizend jaren van ingespannen denken onvoldoende zijn gebleken. In die les leert hij, dat een meetkundig lichaam een begrensd deel is van de onbegrensde ruimte. En op zijn vraag, hoe wij dan weten, dat de ruimte onbegrensd is, ontvangt hij ten antwoord, dat wij die grenzen nooit zoo ver weg kunnen denken of er is daarbuiten nóg ruimte. Dan gaat de onderwijzer verder, maar die ruimte en dat oneindige wikkelen ons in tegenstrijdigheden, nog niet opgelost tot op dezen dag, tegenstrijdigheden, waarmede de wiskundige als wiskundige zich het hoofd niet breekt. Tellen en meten, geleerd door een kind van zes jaren, ziedaar een zaak, waaraan een man als von Helmholtz is te pas gekomen. De eerste bladzijde van ieder leerboek behelst begrippen, die naar rechts de aanvang zijn van de bijzondere wetenschappen, maar naar links even zoo vele poorten tot een onafzienbare wereld van onderzoek. Zullen die bijzondere wetenschappen, ieder voor zich, ons die wereld naar links binnenleiden ? Zal de wiskundige, vóór

o >

hij met zijn eigen wetenschap aanvangt, een onderzoek

Sluiten