Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Inzonderheid is het getal veroordeelingen bij lieden beneden de 21 jaar belangrijk toegenomen ; evenzeer de misdrijven tegen de zeden ten opzichte van kinderen (20%). De illussie van Anten;J) „de opvoeding van de kinderen wordt veel gemakkelijker en dit heeft de heilzaamste gevolgen voor hun verstandelijke en zedelijke vorming" wordt door deze feiten afdoende weerlegd; evenzeer zijn bewering dat „de zenuwachtigheid zal verminderen," want ook het getal idioten en krankzinnigen neemt schrikbarend toe.

Ook de rechtspraak gaat achteruit. Waar is ooit voorgekomen, dat de meerderheid tijdens een proces liet recht verandert, om aldus wettig, al blijft 't wederrechtelijk, het geding te winnen, zooals in Frankrijk bij de quaestie der kerkelijke goederen ! Zelfs Fransche rechtsgeleerden erkennen den achteruitgang in rechtspraak, b.v. Bosquet, avocat de la cour. 3)

In tegenstelling van Dr. Rutgers, zeg ik, gras en geen graan wordt geoogst.

Maar evenals in de ontwikkeling der revolutie een tijdperk van reactie volgde, zoo ook hier. Er is een begin van ontwaken waar te nemen en een zoeken naar de oorzaken van dit merkwaardig verschijnsel, dat spot met wetenschap en profetie.

In 1890 verschijnt een werk van Arsène Dumont3) over het verband van ontvolking en beschaving. Meer dan ooit te voren door oorlog of epidemie, ziet hij thans zijn vadeiiand bedreigd en tracht door persoonlijk onderzoek het kwaad te kennen om maatregelen daartegen te treffen. Verschillende verklaringen gaat hij na en komt zoo tot de overtuiging dat het geen ouderdomszwakte is, geen zedenbederf, en ook niet het gevolg van rijkdom. Voor ouderdomszwakte ziet hij nog te veel activiteit op het gebied van wetenschap en kunst, handel en nijverheid. De bewering van Herbert Spencer en andere philosophen, dat een volk na een tijd van bloei moet inzinken en verdwijnen, is een bewering, waaraan de grondslag ontbreekt. Ze berust op de vergelijking van den staat met een organisme. De vruchtbaarheid van den emigrant weerspreekt dit afdoende. Ook in alge-

1) W. M. H. Anten. Het N. M. in een nieuw licht bezien 1895 2e ed. pag. 1 en 25.

2) Graf. V. M. de Priido, Frankreichs Niedergang. 1907.

3) Arsène Dumout. Dépopulation et civilisation. 1890.

Sluiten