Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meen zedenbederf ziet hij niet de oorzaak; ook niet in overmatige luxe, want rijkdom is geen directe oorzaak van geringe geboorte, evenmin als armoede de directe oorzaak is van grooten kinderzegen. De oorsprong van de geringe nataliteit moet daarom op geestelijk gebied liggen, 't Is zooals hij zegt. „de wil van geen kinderen meer te hebben", en .deze wil zelf wordt bepaald door een geheel van neigingen op intellectueel, moreel en aesthetisch gebied, inzonderheid den Franschman eigen" (zie pag. 47.)

Vervolgens gaat bij na. wat de ooi-zaak is van die wilsuiting en zonder te komen tot de diepste oorzaak, n.1. het revolutiebeginsel, noemt hij als oorzaak datgene, wat reeds behoort tot het gevolg nl. de democratie, die de gelijkheid der burgers uitroepende, onder hen de grootste ongelijkheid heeft gevestigd (pag. 112). .Allen gelijk en los van elkaar ziet hij de individuen, de rmolecules soeiales", geleid door een fataal instinct, elkander verdringen naar de hoogste plaats, (pag 106) zooals de olie opstijgt in de pit van de lamp. Dit verschijnsel, deze „capillarité sociale" heeft tot effect geringe nataliteit, want kinderzegen wordt een hinderpaal geacht in den strijd van het individu voor individueele ontwikkeling. Deze nataliteit zal daarom des te kleiner worden naarmate de capillariteit grooter is.

In landen waar meer homogeniteit bestaat zooals in China, of waar de kasten een scheiding maken als in Indie, of waar de aristocratie heerscht als in Rusland, kortom overal waar het individu niet onbeperkt in waarde kan stijgen, vermeerdert hij in getal.

Niet slecht? wordt bewezen dat de wet van Malthus onjuist is, doch ook aangetoond de fout van Malthus. Evenals de geheele oude economische school, welke zich slechts bezig houdt met den rijkdom, zijn oorsprong, verdeeling en gebruik, heeft ook Malthus in zijn leer den moreelen invloed buiten rekening gehouden. .Niet de rijkdom, moet "t uitgangspunt zijn. maar de mensch, niet de economie maar de demographie." _G<-let moet worden op het getal burgers, hun ontwikkeling, hun waarde, niet slechts hun physieke waarde, maar ook hun waarde op intellectueel en moreel gebied ; de rijkdom is slechts van belang voorzooverre ze daarmede in verband staat (pag. 12—15).

Al heeft Arsène Dumont niet radicaal eebroken met het beginsel

Sluiten