Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zooals ook de sondagebond kan vragen: „Is 't wel zedelijk om maar voor het vaderland weg te eten en te drinken, wanneer men zeker weet dat men het vermogen mist 't te verdragen?" al is er niemand, niet tot één toe, die dit beweert.

Men zal deze nieuwe methode van eten en drinken verdedigen om de motieven, zooaLs Pierson ') het Neo-Malthusianisme: „Zoo 't N. M. onzedelijk is, moet het uitsluitend wezen om de middelen, die het aanprijst, niet om de beweegredenen, waaruit het opkiemt, het doel, dat het beoogt. Het X. M. zou slechts dan principieel te veroordeelen zijn, indien het juist ware. dat: „De vermeerdering der bevolking is de veer van het leven, prikkelend tot ruime productie, tot nieuwe vindingen, de concurrentie opwekkend, welke steeds het oude sloopt en het nieuwe sticht" (pag. 184), en men zal den bond prijzen als „een stelsel, dat uit de edelste bedoelingen ontsproten, dat zoekt te vereenigen, wat Malthus heeft gescheiden, en men zal zeggen : „zulk een stelsel moge verkeerd blijken, het heeft aanspraak op zorgvuldige beoordeeling" (pag. 186).

Eu inderdaad wie buiten zijne beschouwing laat de ware natuur van den mensch en niet uitgaat van het echt menschelijke, zal ook de sondage methode waardeeren.

Het motief, strijd tegen het alcoholisme etc., is een hoogstaand motief, evenals het motief voor het X. M. „vroege huwelijken te bevorderen, prostitutie voorkomen" etc. Daarbij komt dat het algemeen nut kan stichten, niet slechts doordat het de gevolgen van de drankellende (tuberculose, zenuwziekte, idiotie, krankzinnigheid) zou voorkomen. doch ook door een mogelijke vermeerderde consumptie, waardoor 't een economisch vraagstuk wordt. Lijdt Italië dit jaar niet aan een crisis ten gevolge van een te groote druivenoogst wat niet het geval zou zijn bij grooter consumptie. „Het herstellen van de wanverhouding, die de bovenmatige vruchtbaarheid veroorzaakt, strekt tot verbetering van den maatschappelijken toestand en is dus zedelijk", (J. Koetser l.c. pag. 32.) „Das einzige Mittel, die Massenarmuth aus zu rotten ist Steigerung der Consumtion bis sie der Production gleichkommt", (Max Schippel.) Daarom kan ook van de sondage- of liever permeatie-methode gezegd worden wat ter aanbeveling dient van

1) Mr. N. G. Pierson. Leerboek der huishoudkunde 2e dl. 2e dr. 1902.

Sluiten