Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

herstel der Broederkerk vervlogen was. Alleen in Polen, in de tegenwoordige Pruisische provincie Posen, bleven er nog gemeenten over; de laatste 5 hebben tot 1830 zelfstandig bestaan. Toen hebben zij zich met de geünieerde Pruisische landskerk vereenigd. En nog in één man leefde de Broederkerk voort: in haar bisschop Amos Comenius, den bekenden grooten psedagoog. Te Fulneck in Moravië was hij predikant en hoofd der Broederschool, tot hij het land moest ontvluchten. Hij werd in Poolsch Lissa in 1627 tot bisschop der Broederkerk gewijd, ging later naar Amsterdam, waar hij na een werkzaam leven in 1670 overleed en te Naarden begraven werd. Zijn innig gebed voor zijne geliefde Broederkerk was: „Heer vernieuw onze dagen als van ouds 1" Hij deed wat hij kon, om door schriften de kennis van de oude Broederkerk levend te houden, en te redden wat nog te redden was. In de geloovige hoop, dat voor haar nog een herstel zou komen, zorgde hij er voor, dat zijn schoonzoon, pleter jablonsky, tot bisschop van den Boheemsch-Moravischen tak der Broederkerk geordend werd. Deze stierf wel is waar vóór zijn schoonvader. Maar zijn zoon Daniël Ernst Jablonsky, 1699 tot bisschop van den Poolschen tak der Broederkerk gewijd, heeft als hofpredikant te Berlijn in 1735 David Nitschmann, een der Moravische stichters van Herrnhut, tot bisschop der hernieuwde Broederkerk geordend.

Ik meen, wij hebben niet te lang voor ons doel bij de oude Broederkerk vertoefd. Het ontstaan, de geschiedenis en de aard der hernieuwde Broederkerk is niet te verstaan zonder de kennis der oude, die haar in zoo menig opzicht iets van haar karakter heeft ingeprent.

De Broedergemeente te Herrnhut

De geschiedenis der Broedergemeente is zoo nauw verbonden met den persoon en het leven van zlnzen-

11

Sluiten