Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oordeel over de Broeders had zich overal gewijzigd: hunne gemeenten verkregen, behalve vooreerst nog in Nederland, meer en meer genade bij al den volke.

Zinzendorf ontsliep 9 Mei 1760. Op zijn grafsteen staan terecht de woorden: ,.Hij was gesteld om vrucht te dragen, en eene vrucht die blijft". En ze is tot op dezen dag gebleven ! Met zijn dood hield de persoonlijke leiding der Broedergemeente op. Reeds in de laatste jaren had de financieele nood tot een meer bepaalde aaneensluiting der gemeenten in Duitschland gedrongen, (het Directoriaal-collegie 1756) Nu werd door de Synoden van 1764 en 1769 te Marienborn en de Synode te Barby, 1775, de constitutie der Broederkerk vastgesteld, zooals ze wezenlijk tot 1857 gebleven is. Synoden uit afgevaardigden der gemeenten kregen de wetgevende macht, en kozen het hoofdbestuur van 7> later 12 leden: de „Unitats-Aeltesten-Conferenz", die sedert 1789 in Berthelsdorf bij Herrnhut gevestigd is. Spangenberg, die eens het eerst de Broeders in Nederland vertegenwoordigd had, was in dit bestuur tot zijn overlijden, 1792, de primus inter pares. In plaats van eene geloofsbelijdenis werd 1778 het gezangboek der Broedergemeente door Chr. gregor uitgegeven en eveneens in opdracht der Synode in 't zelfde jaar door spangenberg de „Idea fidei fratrum", de kort saamgevatte geloofsleer der Broederen. Wezenlijk in overeenstemming met de Augsburgsche confessie zette zij op eenvoudige en stichtelijke wijze op grond van de heilige Schrift en de geloofsondervinding de leer der Broedergemeente uiteen. Het boek maakte grooten opgang ook buiten de Gemeente en werd in 7 talen overgebracht, zoo ook in 't Nederlandsch.

Het werd juist hier voor de Gemeente van fundamenteele beteekenis. Overal elders erkend, werd over de Broedergemeente hier te lande nog ieder jaar in de acten der Synode gewaarschuwd. Wel werd ze door de burgerlijke autoriteiten begunstigd en had ze ook reeds in wijde kringen in 't land door hare bedrijvig-

Sluiten