Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

menschen wordt dan met behulp van een paar woorden en uitdrukkingen, die hangen blijven, een indruk gewekt! Welnu, Tideman-Troelstra en hunne medestanders, zij zijn er werkelijk in geslaagd, bij tal van goede Nederlanders de overtuiging te planten, als zou Dr. Kuyper zich als minister omkoopbaar hebben getoond.

Het is dus zaak, de kwestie nog eens van een nuchter standpunt te beschouwen, in de hoop, dat ook hier de waarheid de snelle leugen achterhalen zal.

Eerst dien ik dan te zeggen, dat ik tal van lintjes-dragers ken, die nog nooit iets bijzonders hebben gedaan, wier geheele leven slechts bestaan heeft in het verrichten van hun dagelijksche taak! Van de meesten kan zelfs gezegd worden, dat zij zich voor vaatverkalking hebben weten te behoeden door zich streng te houden aan het bekende recept: „surtout pas de zèle". Onder deze geridderden ken ik er velen, die door liberale ministers bedacht zijn; ja, ik ken zelfs liberale ministers, die — maar er werd geen drukte over gemaakt — hooge ridderorden gaven aan menschen, die alles behalve nette daden verricht hadden, en die dus het tegendeel verdiend hadden. Eén geval wil ik hier mededeelen : in het jaar 1897 werd door een geneesheer in N.-l. (de man is dood, zijn naam kan ik verzwijgen) op last van de regeering een onderzoek ingesteld naar de toestanden in de gevangenissen aldaar, in verband met het heerschen der beri-beri onder de geïnterneerden. In het uitgebrachte rapport werd de toestand zéér rooskleurig voorgesteld. Zie hier een voorbeeld : voor de mannengevangenis te Soerabaja was t ziektecijfer wegens beri-beri (over 11/2 jaar) berekend op 4,2%, het sterftecijfer voor die ziekte op 1,24%; het scheen dus een model-inrichting! De waarheid was echter, dat er van 657 gemiddeld aanwezige gevangenen in l]/2 jaar tijds 587 door beri-beri werden aangetast en dat er aan deze ziekte" 214 overleden waren. Over een jaar berekend, geeft dat een ziektecijfer van 60'Vo en een sterftecijfer van 28%.

Maar er moest nog meer met den mantel van de leugen bedekt worden. Jarenlang had ik er op attent gemaakt, dat de beri-beri, die m.i. ontstaat door ondeugdelijke rijst, nog méér bevorderd wordt door het eten van ü/fheemsche rijst, dan van //ïheemsche rijst (de eerste staat immers nog lichter aan bederf bloot bij het vervoer enz.); welnu, aan de gouvernementskostgangers moest, volgens de voorschriften, fnheemsche rijst verstrekt worden, en, wetend, dat daartegen gezondigd werd, had ik daar reeds jaren te voren op attent gemaakt. In het rapport kon over deze euveldaad onmogelijk gezwegen worden, maar om haar als onschuldig voor te stellen, werd voor de gevangenissen, waar «rtheemsche rijst verstrekt werd, het ziekte cijfer wegens beri-beri berekend op 2.95% en voor de andere op 2.68%, zoodat er geen noemenswaard verschil scheen te bestaan !

Sluiten