Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

elementen, maar niet overwegend. Misschien zou het in Noord-Nederland op breuke zijn uitgeloopen, zoo de vervolging en onderdrukking van alle protestantsche belijders door de Landvoogdes den twist, na het twistgesprek te Amsterdam met C. v. d. Heyden, niet had gesmoord. Hoe het dan komt, dat de Nederlandsche kerk niet stoelt op den bodem der Augsburgsche confessie, zooals Prins Willem v. Oranje, zelf aanvankelijk uit zijn aard afkeerig van het strenge Calvinisme, meende?

Omdat toen de kerk in de dagen van Alva te voorschijn trad juist in de provinciën, die toen den toon aangaven, n.i. in Brabant, Vlaanderen en het Waalschland, het Calvinisme reeds alle andere vormen van Protestantisme had overvleugeld en verdrongen, en de predikanten, die den toon aangaven in de gemeenten en op de Synoden voor verreweg de meerderheid in de school van Calvijn en Beza gevormd waren. (')

Naar Holland verdreven of uitgeweken, werden die Calvinisten, de kracht van het verzet tegen de Spaansche onderdrukking, en hun belijnd optreden, met de Geloofsbelijdenis van Guido de Bres voor oogen, gaf aan de Nederl. Kerk dat beslist en Calvinistisch karakter.

Zonder Brabants verlies ware Holland niet het wereldbekende en machtige land der 17e en 18e eeuw geworden.

Heeft Nederland, inzonderheid het Ge-

Een nationale reformeerde Nederland, dan niet een verplichting groote verplichting aan Brabant, dat zielontstaan. togend zijn bloed in Hollandsch aderen over deed vloeien, zoodat Holland gezond en sterk werd, toen Brabant inéén zonk?

En hoe heeft Noord-Nederland dit aan Brabant goed gemaakt? Heeft het zijn roeping om wedervergelding te doen recht verstaan?

Heeft het er een nationale zaak van gemaakt om Brabant weer de zegeningen der reformatie te doen terug ontvangen?

Want een nationale zaak en plicht is dit beslist met het oog op het voorleden.

') Zoo zakelijk Dr. R. Fruin in Arch. voor Nederl. Kerkgesch. Deel V. 1.2.

Sluiten