Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

matig in twee deelen wordt verdeeld. Voorts op den hoogmoed, dien dit separatisme kweekte in eigen kring, blijkende o.a. uit den reclame stijl, die aan vele separatistische bladen zoowel op politiek als kerkelijk gebied eigen is. Voorts op de dwaling, die daardoor in eigen kring is gevoed, met name op de geheel ongereformeerde leer van de „veronderstelde wedergeboorte", waartegen de eenvoudige vromen in separatistischen kring zoo terecht opkomen (o.a. bij monde van Ds. Diermanse). Voorts op „het werken uit een verbroken werkverbond , dat zich in die kringen almeer gaat vertoonen, omdat in de leer de rechtvaardigmaking steeds meer op den achtergrond trad en de heiligmaking op den voorgrond, in verband alweer met de zuivere kerk, waarin men zich meent te bevinden en die de gedurige herhaling van het „Beproeft uzelven, of gij in het geloof zijt" onnoodig scheen te maken. Voorts op de doorwerking van de scheuring in steeds kleinere kerkformaties (want het separatisme is inderdaad als een repetcerende breuk) en in verband daarmede op de ondermijning van het begrip eener absolute waarheid en de bevordering van het scepticisme onder ons volk juist tengevolge van het optreden van altijd weer nieuwe kerkjes. Eindelijk op onze verzwakking door het separatisme in ons Vaderland tegenover de ééne Roomsche Kerk en in Indië tegenover heidendom en Mohammedanisme.

Doch wij moeten thans met al deze aanduidingen volstaan. Genoeg zij het in breede trekken de bedenkelijke strekking (dit is wel het zachtste woord, dat wij mogen gebruiken) van de afscheidingsbeginselen voor Kerk en Volk te hebben aangetoond.

In zekeren zin kan men zeggen, (en hierin ligt tevens een zekere verontschuldiging) dat de gescheidenen om het ideaal te behouden het ideaal hebben prijs gegeven. Immers, zij hebben om een zuivere kerk te behouden de Volkskerk en straks ook de volksschool en daarmede ons volk als volk prijsgegeven. Zij hebben teveel

Sluiten