Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een hebbelijkheid, een tournure d'esprit, die blind maakt voor wat zich niet in begrippen laat uitdrukken en de evidentste realiteiten van het persoonlijkheidsleven onzuiver doet opvatten of geheel voorbijzien.

Het causale verklaren, het objectiveeren is een steeds voortgaand proces, een veroveringstocht. Het gebied, dat nog veroverd worden moet, schijnt zoo licht een wel eindeloos uitgestrekt, maar toch afgesloten terrein, van denzelfden aard als het reeds gewonnene. De wetenschap heet het mysterie te verdrijven. Dat zij zelf het grootste mysterie is, ziet men niet.

Door het uitsluitend kijken op het objectieve, let men niet meer op het kennen. Het is niet te veel gezegd, dat het bij zeer velen is, alsof de geest — onwillekeurig gedacht als het vergankelijke individueele bewustzijn — maar een wezenloos aanhangsel is. De natuurwetten, die zijn het wezenlijke. Zij zijn. Maar wat is dat zijn? Toch immers een gelden. Gelden, voor wat? Toch immers voor den denkenden geest.

En is het vermogen om het eenvoudigste oordeel, bijv. „deze roos is rood" uit te spreken, niet het wonder der wonderen ?

Maar ook met het geloofsleven verbinden zich in de individueele menschen zeer verkeerde voorstellingen. Het geloof brengt noodwendig een wereldopvatting mee, die zich in algemeene oordeelen ook

Sluiten