Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

of deze doodenvoorstellingen het ritueel in het leven riepen, of dat het bestaande ritueel het aanzijn gaf aan deze voorstellingen als aetiologische mythen, laten we nu onbesproken. Van meer belang is het, op te merken, dat we hier niet met elkander in chronologische orde opvolgende voorstellingsreeksen te doen hebben, maar met lokale verschillen, waarnaast stellig nog wel andere hebben bestaan, die we echter niet meer met zekerheid uit het voor ons liggend materiaal kunnen losmaken.

Alleen de zonnevoorstelling is met zekerheid te lokaliseeren en wel te On-Heliopolis, het brandpunt der Rêcreligie. Met iets minder zekerheid plaatsen wij de Osirisvoorstellingen te Busiris, en die van Sokaris te Memphis. Iedere stad had blijkbaar haar eigen doodenreligie, maar de bijzonderheden daarvan ontgaan ons.

In den voor ons bereikbaren tijd heeft de samenvloeiing al plaats gehad, en groepeeren de doodenvoorstellingen zich vooral om twee centra; Rêc en Osiris, terwijl deze twee op hun beurt weer zijn versmolten, doch niet zóó, of de beide reeksen zijn nog duidelijk herkenbaar, al zijn ze niet altijd met voldoende zekerheid te scheiden. In de Rêc-religie is de staatsgodsdienst vertegenwoordigd, terwijl de Osiris-kring meer de populaire is. Men kan ook zóó onderscheiden: in de Rêc-religie treedt het astrale element voorop, in de Osiris-religie het vegetale.

Toen ik drie jaar geleden te Amsterdam het hoogleeraarsambt aanvaardde en bij die gelegenheid sprak over de beteekenis der religieuze denkwereld van het oude Oosten, legde ik den nadruk op het astrale, thans wensch ik de vegetale zijde naar voren te brengen.

Sluiten