Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gelooven", zijn er de openbaring van. Het begrip „orthodoxie" in onderscheiding van „ketterij" was geboren en beheerschte de kerk. Totdat langzamerhand eene andere, niet minder verderfelijke macht tot heerschappij kwam, totdat hetClericalisme, reeds voorbereid door 't bisschoppelijk gezag en de oecumenische conciliën, ten slotte in het Pausdom tot voltooiing kwam en de kerk zich kromde onder het juk van den drager der driedubbele kroon.

Ofschoon Luther en zijne medehervormers zich zelf en een groot deel der kerk emancipeerden van dat Clericalisme, en ofschoon de wortel van de daad van Luther op het gebied van zijn persoonlijk geestelijk leven lag, hebben de hervormers toch niet ingezien, welk een verschil er is tusschen het geloof des harten en de dogmatische formuleering er van. Door zijn strak vasthouden aan ééne bepaalde dogmatische overtuiging in zake de avondmaalsleer, in zijn „hoe est" tegenover Zwingli,en zijn weigeren van geloofsgemeenschap met hem bij het godsdienstgesprek te Marburg, heeft de groote Hervormer, zonder het te vermoeden, een macht ontketend in de kerken der Hervorming, die onberekenbare schade gedaan heeft aan die kerken, die de ontwikkeling van het geestelijk leven tegengehouden, en tot treurige twisten over „de leer" aanleiding gegeven heeft. Het Confessionalisme heeft zich met kracht laten gelden gedurende de geheele 16e en 17e eeuw, zoowel in de Luthersche als in de Hervormde kerken. In ons land openbaarde het zich in de twisten tusschen Remonstranten en Contra-remonstranten en in den niet minder hevigen strijd tusschen Voetianen en Coccejanen, waarbij later nog vele andere groepen kwamen als Lampeanen, Hattemisten , enz. Totdat eindelijk in de 18e eeuw de ijver voor dogmatische strijdvragen verflauwde, zonder dat echter het confessioneel beginsel werd losgelaten of overwonnen. Men bleef meenen, dat Christen, geloovige zijn allereerst beteekende, dat men instemde met de ware leer, die men neergelegd, uitgedrukt achtte in de zoogenaamde belijdenisschriften. Steeds

Sluiten