Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een dezelfde verhouding tot een ander, die niet zelf onderzoekt, maar alleen in zich opneemt, wat de geestes* wetenschap heeft voortgebracht, als de natuuronderzoeker staat tot dengene, die slechts kennis neemt van de resul* taten van het natuuronderzoek. Die verhouding is ver* schillend en dat zal hier in beeldvorm besproken worden. De geestesonderzoeker zelf brengt in zekeren zin maar het instrument in gereedheid, dat middelaar is tot het erkennen van de geestelijke wereld. Als gevolg van de ontwikkeling van bepaalde vermogens is de geesteson* derzoeker tot op zekere hoogte in de gelegenheid zulke werktuigen te vormen, waarmede elk mensch in de gees* telijke wereld kan binnendringen, indien hij slechts onbevangen genoeg is om de werktuigen op de juiste wijze te gebruiken. Over den aard van die werktuigen moet men zich echter de juiste voorstellingen maken. Terwijl hij, die de werktuigen voor een uiterlijk chemisch of klinisch onderzoek vervaardigt, uiterlijke voorwerpen bijeenbrengt, waardoor dan een geheim der natuur aan* schouwelijk kan worden, brengt de geestesonderzoeker een zuiver ziele* en geesteswerktuig in gereedheid. Dit werktuig wordt gevormd door bepaalde voorstellingen en aaneenschakelingen van voorstellingen, die op de juiste wijze toegepast, den toegang tot de geestelijke wereld ontsluiten.

Dientengevolge moet ook de geesteswetenschappelijke literatuur anders opgevat worden dan de andere literatuur. De natuurwetenschappelijke literatuur deelt bepaalde resultaten mede, waarvan men kennis kan nemen. De geesteswetenschappelijke literatuur is niet van denzelfden aard. Zij kan tot een werktuig in de ziel van eiken mensch worden. Doordringt men zich met de voorstellin* gen, die er in nedergelegd zijn, dan heeft men niet een* voudig een dood resultaat voor zich, waarvan men kennis neemt, maar men heeft iets voor zich, dat den mensch door een leven, dat er in verborgen ligt, verbindt met

2

Sluiten