Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

door een streng natuurwetenschappelijk denker, die zich op het standpunt stelde van het natuuronderzoek, dat de theorieën van Hartmann geheel afwijst. Voor Hart* mann scheen deze kritiek over zijn natuurwetenschappen lijke dwaasheid vernietigend te zijn. Natuuronderzoekers van naam zeiden destijds ongeveer het volgende : Jammer, dat die onbekende zijn naam niet genoemd heeft, want hij heeft den geest van een waar natuuronderzoeker, die weet, waar het bij het natuuronderzoek op aankomt. Dat hij zich bekend make, en wij beschouwen hem als een der onzen. En dit oordeel der natuuronderzoekers heeft er veel toe bijgedragen, dat het geschriftje spoe= dig uitverkocht was. ^a korten tijdswas er een tweede druk noodig, en nu noemde de vroeger onbekende schrijver zich; en die schrijver was — Eduard von Hartmann! Dat was eens een les, die aan allen ges geven is, die op dergelijke wijze oordeelen, over hetgeen hun vreemd is als de natuurwetenschappelijke tegenstand ders van Hartmann gedaan hebben. Evenals Eduard von Hartmann toenmaals getoond heeft, dat hij even wetens schappelijk redeneeren kon als de natuuronderzoekers zelf, zoo zou ook de geestesonderzoeker van heden, zon* der zich bijzonder in te spannen, al datgene kunnen op* peren, wat zeer dikwijls gezegd wordt door diegenen, die hem voor fantast uitmaken, voor iemand, wien elk wetenschappelijk denken ver ligt. Ik vertel dit hier, niet om iets te zeggen, waardoor de een of ander onaangenaam getroffen zou kunnen worden; maar om er op te wijzen, hoe het vaak staat met wederleggingen, die door de wereld, die zich zelf voor waarlijk wetenschappelijk houdt, gericht worden tegen uitspraken, die haar vreemd zijn.

Maar hiermede is deze zaak niet afgedaan. Een van de meest beteekenende leerlingen van Haeckel, dus van den man, die op de meest radikale manier de materialistische richting van het Darwinisme wilde vertegenwoordigen, Oskar Hertwig, die een geheele reeks van werken

Sluiten