Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Met deze monopoliseering der productie-middelen gaat hand aan hand de verdringing van het verbrokkelde kleinbedrijf door het kolossale grootbedrijf, de ontwikkeling van werktuig tot machine, een reusachtige toename der productiviteit van den menschelijken arbeid. Maar alle voordeelen dezer verandering worden door de kapitalisten en groot-grondbezitters alleen genoten. Voor het proletariaat en den verdwijnenden middenstand — kleine burgers, boeren — beteekent zij voortdurende toeneming van de onzekerheid van hun bestaan, van de ellende, den druk, het knechtschap, de vernedering, de uitbuiting.

Steeds grooter wordt het aantal proletariërs, steeds talrijker het leger der overtollige arbeiders, steeds scherper de tegenstelling tusschen uitbuiters en uitgebuiten, steeds bitterder de klassenstrijd tusschen bourgeoisie en proletariaat, welke de moderne maatschappij in twee vijandelijke legers scheidt en het gemeenschappelijk merkteeken aller industrie-landen is.

De klove tusschen bezitters en niet-bezitters wordt nog verbreed door de crisissen, die haar oorsprong vinden in de kapitalistische wijze van voortbrenging en die steeds omvangrijker en verwoestender worden, de algemeene onzekerheid met betrekking tot den normalen toestand der maatschappij doen toenemen, en het bewijs leveren, dat de productie-krachten de huidige maatschappij over het hoofd gewassen zijn, dat het privaat-bezit van productie-middelen onvereenigbaar geworden is met hun doelmatig gebruik en volle ontwikkeling.

Het privaat-bezit van productie-middelen, dat vroeger het middel was om den producenten den eigendom van hun product te verzekeren, is thans het middel geworden om boeren, handwerkslieden en kleinhandelaars hun eigendom te ontnemen en de niet-arbeiders — kapitalisten, groot-grondbezitters — in het bezit te stellen van het product der arbeiders. Slechts de verandering van het kapitalistische privaat-bezit van pro-

Sluiten