Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

warrend werken1); immers het kapitalisme is een in de werkelijkheid wortelend economisch stelsel, terwijl het socialisme is een theorie, een geloof.2) Dat socialistisch gelooi nu gewaagde van eene socialistische maatschappij, die diametraal staat tegenover de kapitalistische, door welke alles nieuw zou worden. Gelijk het kapitalisme oorzaak was van alle wee, zou bij het gloren van den socialistischen dageraad storelooze harmonie worden geboren. Door die bittere antithese van hetgeen komen zou en hetgeen bestond, werd uiteraard de beduidenis van het kapitalisme op forsche wijze geaccentueerd. Blijkt nu, dat die tegenstelling allengs wordt weggedoezeld en nauwere aansluiting bij het kapitalisme wordt gezocht, dan wordt daarmee een geringer aanslaan van de werking van het huidig economisch stelsel waarschijnlijk.

Slechts enkele hoofdmomenten uit den ontwikkelingsgang van het socialisme behoeven te worden bijgebracht ten bewijze van de stelling, dat zich in dezen zin het verwordingsproces voltrekt.

Rusteloos verzet tegen de kapitalistische orde was het wachtwoord van het Marxisme. De steeds scherper wordende klassenstrijd werd gepredikt, omdat de nieuwe maatschappelijke ordening slechts kon geboren worden uit de gewelddadige omverwerping van de bestaande. Aansluiting bij het kapitalisme was dus uit den booze en bekamping van al zijn openbaringen, van staat, kerk, wetten, moraal, van de gansche cultuur, dure plicht.

De overheerschende trek nu in den groei van het socialisme is, dat dit revolutionaire element allengs wordt afgestompt, dat

J) Zie de verschillende beteekenissen bijl O. D. S k e 11 o n, S o c i. alism. A. critical a n a 1 y s i s. Landen, 1912, bldz. 2 en vlg"..

2) Goed wordt hierop gewezen bij W. H. M a 11 o c h, Kritisch onderzoek van het socialisme, uit het Engelsch door Jhr. Mr. W. Ji. d e Savorniji Lohman, 's-Gravenhage, 1911, bldz. 3.

Sluiten