Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

baar geacht en als verraad aan de heilige zaak veroordeeld. Bondgenootschap na bondgenootschap werd echter gesloten; in de Zuid-Duitsche staten wordt van het groot-bloc bij de Landdags-verkiezingen triumfeerend uitgeroepen: „Es lebt und marchiert. In 1912 was het „Nieder mit dem schwarzblauen Block" de leuze, die Germaansche socialisten en vrijzinnigen tot zoo nauwe samenwerking drong, dat de beruchte „Dampfungstactik"' werd toegepast en in een zestiental districten de socialistische candidaten zich ten gunste van de vrijzinnigen terugtrokken. België was in datzelfde jaar getuige van een liberaal-socialistisch kartel; wat belangrijk aandeel de socialistische partij had in de anti-clericale politiek, door burgerlijke kabinetten in Frankrijk geoefend, weet ieder; ook in Italië werd de bond gesloten, en in ons land werd niet langer alleen officieus, maar nu ook officieel de toenadering gezocht.

Bij dezen stand van zaken moest de ministerkwestie rijzen en herhaaldelijk werd het socialisme geplaatst voor de vraag, of het de verantwoordelijkheid aanvaardde voor het zitting nemen van socialisten in een burgerlijk ministerie. Eerst schrikt men terug, dan wordt het huiverig als een noodstand, ,,un expédient forcé et transitoire" vergoelijkt, en straks als het normale begin van de verovering der politieke macht aangeprezen.

Hier en daar worden stemmen gehoord, die verwijtend vragen: „Het socialisme streeft naar de opheffing van de kapitalistische maatschappij, hoe kunnen dan vertegenwoordigers van dit socialisme deelnemen aan de regeering van den staat, die zich ten doel stelt die orde te bestendigen ?" De stemmen gaan verloren in het opportunistisch gedruisch dergenen, die het aanvaarden der portefeuilles betitelen als de noodzakelijke consequentie van taktiek, die in den arbeid binnen het raam der kapitalistische maatschappij volle bevrediging vindt.

Ook op ander gebied trad gelijke „Mauserung" in. De orthodoxe leer beschouwde de vakvereenigingen als niet meer dan

Sluiten