Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het nationale leven. Alle geschiedschrijvers zijn hierin met elkander eenstemmig. En de geschiedenis van ons vaderland levert daarvan het krachtigste en het treffendste bewijs.

De geschiedenis van ons Vaderland kan, volgens den hoogleeraar F ruin, niet bogen op eene rechtlijnige ontwikkeling, gelijk die in Frankrijk en Engeland valt waar te nemen. In Frankrijk kwam uit de regeeringloosheid in het begin der Middeleeuwen eene oppermacht van de kroon te voorschijn, die zich boven de vasallen verhief en bij den voortduur zegenrijk werkte voor de maatschappelijke vrijheid der onderdanen en voor hunne gelijkstelling voor de wet; de macht van den adel werd beperkt en het volk verbonden aan de dynastie. In Engeland was het streven naar uitbreiding van de vrijheden en rechten des volks het leidend beginsel der geschiedenis. Hier kon de heerschappij der kroon, welke de macht van alle edelen ver overtrof, voor de kleinen en de grooten een gevaar worden; beiden verbonden zich daarom tegen den vorst, de baronnen riepen tegen den koning de hulp der burgerijen in; het parlement werd een tegenwicht tegen de alleenheerschappij, een waarborg en steun voor de vrijheden des volks.

Maar het Nederlandsche volk vertoont in zijne ontwikkeling zulk eene eenheid niet; er loopt door zijne geschiedenis niet zulk een onafgebroken draad. Integendeel, de geschiedenis van ons Vaderland valt in drie perioden uiteen, die elk voor zich een eigen karakter dragen en van elkander in wezenlijke trekken onderscheiden zijn. De Reformatie in de zestiende en de Revolutie in de achttiende eeuw brengen een keer in de ontwikkeling en geven aan den stroom van het nationale leven eene andere wending.

Toen de Nederlanden bij de verdeeling van het Frankische rijk bij Lotharingen werden ingedeeld, vormden zich allengs verschillende kleine leenstaatjes, Utrecht, Friesland, Gelre, Holland, Limburg, Henegouwen enz., die door de vijandschap der beheerschers voortdurend in oorlogen gewikkeld waren, niet alleen tegen vreemde mogendheden maar ook onderling. Overal was er gebrek aan eenheid en samenwerking. Allerwege deden zich geschillen voor, die met de wapenen werden beslist. Tusschen

Sluiten