Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eerbied voor de Kerk en wilde hij haar eenbied niet verbreken. Maar toen de Paus den halsstarrigen monnik plaatste voor de keuze om óf te herroepen öf gebannen te worden uit de Kerk, weigerde hij de diepste overtuiging zijner ziel prijs te geven en verbrandde hij de pauselijke banbul. Boven het gezag van den Paus en de eenheid der Kerk stond hem de waarheid Gods. Daarom verklaarde hij op den Rijksdag te Worms voor den Keizer en al de Vorsten van het Duitsche rijk, dat hij niet buigen wilde voor een machtspreuk van den Paus, zelfs niet voor een beslissing van een Concilie, maar dat hij alleen dan herroepen zou, wanneer hij van ongelijk overtuigd werd door het Woord van God. Het „hier sta ik, ik kan niet anders, God helpe mij" is het beslissende woord geweest. Carlyle noemt dit „the gieatest moment in the Modern History of men''. ') Hij heeft volkomen gelijk. Heroïeker woord is nooit gesproken. Het was de weerklank op het woord van den Apostel, dat men Gode meer gehoorzamen moet dan den mensch.

Zoo is, gelijk Groen van Prinsterer terecht heeft opgemerkt, 2) de rechtvaardigmaking door het geloof het uitgangspunt der Reformatie geweest, maar haar wezen was het opkomen voor het onvoorwaardelijke gezag van Gods Woord alleen. Dat is het wat Luther op den Rijksdag te Worms heeft uitgesproken ; dat is de grondtoon van het protest door de Evangelische vorsten op den Rijksdag te Spiers ingediend en waaraan het Protestantisme zijn naam ontleent; dat is het wat alle reformatoren met een Luther eenparig hebben beleden. Daarom is de aanklacht van Rome tegen de Reformatie ingebracht, dat zij een daad van revolutie zou zijn geweest tegen het wettig gezag in de Kerk, en de bron en oorsprong van alle politieke revoluties in Europa, even onwaar als de lof, door het moderne Protestantisme aan Luther toegezwaaid, alsof hij voor de vrijheid van het denken zou zijn opgekomen en het individualisme ten troon zou hebben geheven. De Reformatie is geen daad van revolutie geweest, maar juist een opkomen voor het gezag van Christus, den

') Th. Carlyle, On Heroes and Hero-Worship, ed. 1872, p. 125. 2) Archives de la Maison d' Orange-Nassau 1ste serie, dl I, 2 druk blz. 96*/97*- 'k ontleen dit citaat aan de zoo belangrijke studie van Prof. Mr. D. P. D. Fabius, Het eeuwgetij der Kerkhervorming, 1917, blz. 41.

Sluiten