Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nog dichter bij het primitieve levende mensch zich niet geconstrueerd hebben per analogiam met hetgeen in menschen-, dieren- en plantenwereld werd beleefd en aanschouwd, neen, dit zal hem het religieus protoplasma voor deze lagere en kleinere functies zijn geweest.

We mogen met gerustheid verwachten, dat er begrippen en begripsteekens of woorden te vinden zullen zijn, die van een dergelijken it(>ög yi'ifio$ als levende realiteit zullen getuigen.

Het volksbewustzijn heeft hierbij twee behoeften levendig gevoeld, waar tegenover alle andere slechts van secundair belang zijn geweest.

Het heeft zich afgevraagd zoowel, hoe hemel en aarde van elkaar verwijderd zijn gebleven als ook, hoe hemel en aarde tot elkaar zijn gekomen.

Voor het uit elkander houden van hemel en aarde dienen verschillende verbeeldingen, die voor de Grieken en Romeinen een groote mate van onmiddellijk sprekende kracht hebben bezeten.

Het vers van Homerus, dat getuigt van „xioreg, die aarde en hemel uit elkander houden" moge hier aangehaald worden (« 53): Kalypso, wonend o&i ófUftcXóq èort 9-ai.a<J0ijq is de dochter van dien Atlas, die van die zee

jiaoriq, {tév'tta oiótv, sxet ze xiovag avzóg

a'i yalav zs xal ovquvöv (i/u<plg 'é % o v o i v.

Niet slechts één zuil') doet hiervoor dienst. Vaak zijn het twee of meer zuilen, die deze functie vervullen2) en voorkomen, dat het hemeldak instort. Cook heeft in zijn groot werk aan Zeus gewijd veel gegevens verzameld voor dit motief van de hemelzuilen, waarop het hemelgewelf rust;

') The Sky-Pillar, z. Cook, Zeus II 45 vlg. met veel materiaal. Ook het aambeeld, «x/twv, wordt als symbool gebruikt, msch. nog in de beteekenis „steen" (ook „steen uit den hemel gevallen", Hes. Theog. 122—4), vgl. Hesychius 'Axfiov-idqs ' ó Xüqmv . xat ó OvQavóq (onderwereld en hemel, dood en leven).

2) A. Evans, Pillar-cult; Cook, Zeus II, 47 sqq.

Sluiten