Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Al deze Kerken, door levensoorsprong, door belijden en door liefdeband één, hadden zich ingericht naar een gemeenschappelijke Kerkenorde, die (het laatst in 1619 herzien) de Souvereiniteit van Koning Jezus hoog hield en tegelijk waarborg aan de Kerken bood voor de haar toekomende vrijheid.

Maar, helaas, onze toenmalige Koning, die, gedurende zijn ballingschap, in Engeland de Bisschoppelijke Staatskerk en in Pruisen de Luthersche Consistoriaal-kerk had leeren lief krijgen, achtte zich na zijn terugkeer te kwader ure gerechtigd en geroepen, om aan die natuurlijke gesteldheid onzer Kerken een einde te maken, en schiep ze, bij Koninklijk Besluit van 1816, naar Anglicaansch-Luthersch model om.

Van alle Kerken werd toen één Genootschap gemaakt, en, gelijk het niet anders kon, aan het hoofd van dat ééne Genootschap geplaatst een Ileerschappijvoerende Macht, met haar onderhebbende Colleges.

Door deze daad wierd op tweëerlei wijs tegelijk aan het uiezen van onze Gereformeerde Kerken geweld aangedaan. Vooreerst, in zooverre voor de geestelijke innerlijke eenheid een uitwendige vormelijke eenheid in plaats wierd geschoven. En ten andere, doordien nu voor de Souvereiniteit van Koning Jezus een andere opperhoogheid, t. w. de Souvereiniteit van de Synode, in de plaats trad.

Niemand kan, op welk terrein ook, een wet geven, of hij moet souverein wezen. Zoo kan een stad wel een „verordening" uitvaardigen, en een minister wel een „besluit" nemen, maar niemand kan in Nederland een icet tot „wet11 maken, dan alleen onze Koning. Vandaar dat elke wet met den aanhef begint: „Wij, Willem de Derde, bij de gratie Gods Koning der Nederlanden."

Wilt ge dus weten, bij wie, krachtens deze Synodale Organisatie, de souvereiniteit berust, vraag dan slechts: bij ivie berust de hoogste wetgevende macht? Stond er nu in uw Reglement, dat „de hoogste wetgevende macht bij koning Jezus berust", natuurlijk dan ware °Hij als Souverein geeerbiedigd. Maar ook, nu dit er niet staat, doch integendeel door uw Reglement de „hoogste wetgevende" macht aan de Synode zelve wierd opgedragen, nu is hiermeê (voor zooveel aan uw Organisatie hangt) Jezus als Koning in zijn Kerk onttroond en de Synode als Souvereine in zijn plaats getreden.

Reeds terstond zou dit dan ook tot algeheele onderdrukking van de Gereformeerde Kerken geleid hebben, indien diezelfde Koning W illem de Eerste, niets zoozeer als kerkelijke heerschzucht vreezende, er niet een stokje voor had gestoken, dat deze heerschappij niet té teugelloos uitbrak.

Hij bedoelde wel Pruisisch-Luthersche, bondig gereglementeerde eenheid, maar de plaatselijke vrijheid der Kerken onderdrukken, laat staan opheffen, wilde de Koning volstrekt niet. En toen het er daarom

Sluiten