Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leden de kunst verstaan hebben, om op een tijd, toen men de heiligheid van het aardsche leven niet kende en, in een wel verklaarbaar maar onzalig onverstand, het geestelijke leven van het aardsche scheidde, omdat zij, herhalen wij, de kunst verstaan hebben, om zich als de eenige hoeders en kweekers van de geestelijke goederen der menschheid op een sluwe en bedriegelijke wijze te doen gelden, hebben zij tegenwoordig bij een groot gedeelte onzer tijdgenooten niet alleen de macht, om alles, wat op de aarde door den vrijen arbeid, de opwekkende en gelukkig makende, verlossende en beloonende verovering van het menschelijke geslacht geworden is, te minachten en te verketteren, maar zij streven er ook naar om het te vernietigen, alsof het den ondergang van het menschelijke geslacht ten gevolge zou hebben!! Ja, er is geen vastberadener, geen machtiger vijand van de natuur en het geluk des samenlevens, dan de paus met zijn pretoriaansche cohorten.

Deze beide sombere en booze geesten, socialisme met internationalisme, ultramontanisme met jezuïetendom, staan daar als dreigende schrikbeelden in het licht van ons modern leven, en wat ons vooral noodlottig en dreigend voorkomt: zij zijn bereid, elkander de hand te reiken en alle furiën der vernieling tegen ons te ontboeien.

En nu begrijpt men, wat wij er mede bedoelden, toen wij zeiden dat onze tegenwoordige toestanden in een opzicht even voortreffelijk en aangenaam, als in een ander opzicht slecht en huiveringwekkend zijn.

Wat ons in de tegenwoordige toestanden voortreffelijk

Sluiten