Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

acht worden, omdat haar doel is: de kennis van het bestaande; ook zou de burger, die de wetten eerbiedigt, de mensch, die, tot handelen geroepen, het rechtvaardige, het zedelijke doet, geen geringe verdiensten bezitten. Daar echter het wezen der menschelijke natuur op ontwikkeling berust, is het gebied van den menschelijken arbeid door kennen en handelen niet afgesloten; als een noodzakelijk doeleinde komt de productie er bij, het scheppen van iets nieuws, wat uit het oude ontspruit en dit achter zich laat.

Dit scheppen is een eigenaardige, geheimzinnige vereeniging van het geestelijke en stoffelijke tot een nieuwe eenheid, en is de kunst, en de noodzakelijke laatste schakel in de keten van de levensuitingen der menschelijke natuur.

Nu is er geene kunst, welke het rijk der zinnelijkheid voor hare vormen niet noodig zou hebben, en de kunsten staan hooger of lager, al naar de fijnheid harer zinnelijke middelen van voorstelling; de bodem, waaruitzij groeien, is die der levende stof, en hare scheppingen zeiven zijn een soort van levende stof.

Zoo wij nu de innige betrekking tusschen geestelijk en stoffelijk leven hebben leeren kennen, en weten, dat al wat geestelijk is, zich in het stoffelijke leven, — dat weder de bron zelve is van alles wat geestelijk is, — openbaart, dan zullen wij gemakkelijk begrijpen kunnen, dat ook het leven zelf, met het oog op de vrije schepping, eene kunst kan genoemd worden. Wij zouden hen als getuigen kunnen aanhalen, die, niet in figuurlijken

Sluiten