Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een samenstel van goederen, die alle door een beginsel worden geordend. Maar dit zedelijke komt steeds voor in de vormen van de cultuur, en wordt opgenomen in gods* dienstige of niet*godsdienstige levens® en wereldbeschouwing, zoodat er een zedelijk geheel ontstaat, waarin men het cultuurtijdperk en den geestelijken achtergrond gemakkelijk

Nu zal een nieuw cultuurtijdperk, als niet alle teekenen bedriegen, geleid worden door een onnoemelijk grooter aantal personen en volken dan ooit te voren. De bewogen massa komt nimmer meer tot rust, tenzij hare beweging haar tot dieper bevrediging voert. Zal dit rusteloos bewegen niet tot een chaos voeren, dan is een onafwijsbare voor* waarde de vrijheid. Men mag ook wel een ander woord gebruiken dan vrijheid, als men dat persoonlijk leven van waardschatting, van liefde bedoelt, dat het leven meer bewust, meer geestelijk maakt. Zoodra men zich er in denkt, dat een nieuw cultuurtijdperk alleen door hooger massa* leven zal mogelijk zijn, wordt het tevens duidelijk, dat een samenhang van levensbeschouwing deze massa moet ver*

j ni^j *"er bedoelde geestelijke achtergrond van zedelijkheid nu kan gevat worden in de overgeleverde vormen, is aan twijfel onderhevig. Meer verwacht ik van een wissel* werking tusschen de bestaande en de wordende godsdienstig* heid. Als deze beide, ook onder theologischen en wijsgeerigen strijd,kunnen doordrongen blijven van het besef dat zij elkander noodig hebben in heden, en vooral in toekomst, zal de zin van geschiedenis en mensch*zijn zich klaarder opdoen aan vele volken en menschen.

Een godsdienstige zedelijkheid zal ontstaan, die als een gehéél genomen, behoort bij een hooger gemeenschap dan die wij nu kennen. Deze, de massa verbindende overtuiging van godsdienstige gemeenschap te vestigen, te verdiepen en tot klaarder bewustzijn te brengen, zal een zedelijke arbeid zijn, waardoor een nieuw, op de hoogte des tijds gebracht godsdienstig bewustzijn verbonden wordt met het wordende zedelijk geheel. Een leer der godsdienstige ge* meenschap is mede*arbeid aan die cultuurgeschiedenis, waarin de civitas dei haar gang over de aarde volbrengt.

Zulk een leer der godsdienstige gemeenschap komt dus

Sluiten