Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de kracht, de gouden brug der gemeenschap te slaan tusschen de menschen? De psychologie zegt: Liefde is het gevoel, dat ontspringt aan de behoefte, onzen naasten goed te doen, zonder eenige hoop daarvan zelf voordeel te hebben. „De liefde zoekt zichzelf niet."

Maar meestal is onze liefde zelfzuchtig, ze heeft alleen de uiterlijke schijn van liefde. In zijn dagboek schrijft Leo Tolstoï, naar aanleid ding van een jeugdliefde, hij was toen achttien jaar: „Ik merkte, dat ik eigenlijk niet zelf wilde liefhebben, maar wilde dat zij mij zou liefheb* ben." Een egoïst is er niet mee tevreden, dat hij zichzelf liefheeft, hij wil dat anderen hem ook liefhebben. Op die manier wordt onze liefde vaak tot verdubbeld egoïsme. Menschen sluiten een naamlooze vennootschap, niet om* dat ze elkaar liefhebben, maar omdat ze elkaar over en weer helpen, zoo egoïst mogelijk te zijn.

Het is ook mogelijk, dat onze liefde zuiver abstract blijft. We zijn bereid, de heele wereld lief te hebben. Maar onze naasten, met wie we dag in dag uit samen zijn, haten we (Gogoly in zijn boek: „De stralende Paaschmorgen van Christus"). Tegen Bakunin heeft eens iemand gezegd: „Ge hebt ideeën lief, maar geen men* schen". Daarentegen merkt de Russische den* ker N. F. Fedorow zeer terecht op: „Wat we noodig hebben is geen egoïsme, geen altruïsme,

Sluiten