Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot begunstiging van de godsdienst, dan wel van het Ultramontanismus , een misgreep , die er blijkbaar mede toe heeft bijgedragen, om hem nu zijn troon te doen verliezen. Elders zag men ook de noodwendigheid in, om de godsdienst te hulp re roepen. In ons Vaderland, waar men in 1796 begon met Kerk en Staat te scheiden, bemerkte men weldra, dat de Staat niet zonder Godsdienst kon bestaan, en werden de gescheidene magten spoedig op nieuw, hoewel op andere wijze dan vroeger, vereenigd.

Maar hoe voortreffelijk de Godsdienst onder Staatstoezigt en door hulp en ondersteuning van den Staat moge werken; hoe stichtelijk er gepredikt worde, hoe opwekkclijk gecatechiseerd, hoe ijverig en getrouw de kranke en gezonde door den Leeraar in zijn huis opgezocht en toegesproken: — meent gij, dat daarmede bereikt wordt, wat de School moet overlaten ? meent gij, dat School en Kerk voldoende zijn, om de vrij verklaarde armenklasse zóó op te voeden , dat zij hare vrijheid niet misbruikt tot het genot van dierlijke uitspatting, maar gebruikt tot het verkrijgen van menschelijke beschaving? Ziet eens: wat zal de godsdienstleeraar doen, als de armen niet komen ter kerk en ter catechisatie, als zij klagen over gebrek aan voedsel, woning en arbeid? Dwingen om ter kerk te komen, kan hij niet, en kon hij het, het zou niet baten. Alle nooden vervullen kan hij even min. Maar hij moet hen opzoeken, hen overhalen, hun met raad en voorspraak te dienste staan, zegt gij; goed; maar als hij dit met allen zal doen, die in zijne gemeente of wijk toespraak en hulp behoeven, och, laat ons dan eerst ten minste tien Predikanten hebben, waar er nu één is. Want voor zulk een opzoeken en toespreken , onderrigten en helpen van half en geheel

Sluiten