Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

natuurlijke geaardheid hangt ten slotte zelf het meest geroutineerde, het meest bewust comedianterige tooneelspelersbestaan met het échte Leven samen. En dat Leven zal vroeger of later zijn deel komen opeischen: wee den acteur, die niet bij machte is, dan het zijne te geven! Die verstart tot marionet 1 En wee den koning, den praalhans, den geleerde, den dominee, den koopman — als zij niet de van hen vereischte beweeglijkheid en veelzijdigheid bezitten; als aanleg en beroep zich maar niet kunnen aanpassen aan elkaar! Ook zij verstrakken tot ziellooze poppen.

En er is een derde plan van tooneelspel. Het kan voorkomen dat een acteur een rol te spelen krijgt, die vleesch is van zijn vleesch en bloed van zijn bloed; een rol, waarin zijn eigen intieme leven lacht en schreit, hoopt en worstelt, op de pijnbank ligt en triomfeert. Menig tooneelstuk over het tooneel zal elementen daarvan in zich dragen; zeker dit tooneelspel van Ghéon.

Leeg en toch overvol, gevierd en bejubeld, maar vernederd en gebonden aan duizend toevalligheden, effectjagerig en schoonheidscheppend — welk acteursbestaan is niet zoo? En welk tooneelspeler zal zonder ontroering dit stuk kunnen zien, in zooverre hij mènsch is, en zijn technische kritiek even op zij kan zetten, zooals wij leeken in eerste instantie plegen te doen bij het zien van een stuk? O, ik kan mij goed begrijpen, dat het stuk hem er als kunstenaar niet dierbaarder om wordt, dat hij het veeleer er zelfs om verfoeien zal. Want om een rol te kunnen spelen, moet er een zekeren afstand blijven, iets van de koele sereniteit der enkel aesthetische beschouwingswijze. Maar wie in een rol waarlijk zichzelf gespiegeld ziet, en dan toch niet meer doen mag dan haar spelen, die ondergaat alle kwellingen van een minnaar, die slechts op een

Sluiten