Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onder de voeten te wankelen; zijn geloof in het gedrukte woord was geschokt.

Het ontbreekt die jonge mannen aan de noodige kritiek, die zij door gebrek aan opvoeding niet hebben. Zij lezen zonder onderscheid alles wat in hun handen komt en gelooven dan dikwijls de onwaarschijnlijkste dingen.

Het interesseerde mij den oorsprong van deze hersenschim te ontdekken en het gelukte mij het volgende vast te stellen:

Bij het eenvoudige Russische volk leeft de veronderstelling tot op heden, dat men in elke Russische Kerk een „Zwart Boek" 0) heeft, waar niemand behalve de priester aan mag komen. In dat Boek staan de bijzondere geheimen voor den priester geschreven, en hij moet het vooral heel zorgvuldig bewaren. Daarmee in verband heeft zich een gerucht verspreid, dat in den tijd van den vrijheidsoorlog een priester, die uit Pleskau vluchtte, zijn „Zwarte Boek" in V. verloor. Dat boek kwam in handen van een oude boerin, die met behulp daarvan zieken genas en wonderen deed. Die vrouw stierf, maar begroef voor haar dood het boek.

De tweede bron van gedachten van den jongeman zijn waarschijnlijk boeken geweest, die hij heeft gelezen. Wanneer men de voorraad van de bibliotheken op het land nagaat, dan kan men daar met verbazing vinden o.a. menig werk over de z.g. esotherische leerstellingen: theosophie, anthroposophie, enz.; en het is niet te begrijpen met welk een onverantwoordelijkheid de boekenkeus voor de bibliotheken op het land wordt gedaan. Wanneer zulke werken op zichzelf al geen waarde hebben, dan zijn zij toch voor de verbeeldingswereld der slecht ontwikkelden vergif.

W. Bucholtz.

') Merkwaardig is, dat hier bij de geestelijkheid het groote boek over de ambtsbezigheden „Boljschoij trebnik" — .,tschornaja knig" - het „Zwarte Boek" wordt genoemd.

Sluiten